Serwis Internetowy Portal Orzeczeń używa plików cookies. Jeżeli nie wyrażają Państwo zgody, by pliki cookies były zapisywane na dysku należy zmienić ustawienia przeglądarki internetowej. Korzystając dalej z serwisu wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies , zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

I Ca 245/21 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Sieradzu z 2021-06-07

Sygn. akt I Ca 245/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 czerwca 2021 roku

Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny

w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Barbara Bojakowska

po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2021 roku w Sieradzu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa D. Ł. i M. Ś.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W.

o zadośćuczynienie

na skutek apelacji powodów

od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu

z dnia 16 marca 2021 roku, sygn. akt I C 295/19

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od D. Ł. i M. Ś. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty po 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych od każdego z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I Ca 245/21

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Sieradzu w sprawie z powództwa D. Ł. i M. Ś. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zadośćuczynienie i odszkodowanie, oddalił powództwo
(pkt 1), zasadził od D. Ł. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w W. 1808,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 2) oraz zasądził
od M. Ś. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w W. 1808,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 3).

Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski, których istotne elementy przedstawiają się następująco:

28 maja 2015 r., w tył pojazdu marki V. o nr rej (...), który zatrzymał się przed skrzyżowaniem, uderzył samochód marki B. o nr rej. (...), w wyniku czego obrażeń ciała doznali podróżujący pojazdem marki V. powodowie D. Ł.
i M. Ś..

Pojazd sprawcy wypadku 28 maja 2015 r. objęty był ochroną ubezpieczeniową
w (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.. W związku z wypadkiem, powód D. Ł. zgłosił pozwanemu szkodę. Decyzją z 15 września 2015 r. pozwany odmówił przyznania powodowi zarówno zadośćuczynienia za krzywdę, jak i odszkodowania, wskazując, że na skutek wypadku
z 28 maja 2015 r. nie mogło dojść do powstania obrażeń ciała bądź rozstroju zdrowia,
a zgłaszane przez powoda dolegliwości kręgosłupa nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowo – skutkowym ze zdarzeniem, lecz mają związek z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa. Powyższą decyzję strona pozwana przesłała powodowi drogą mailową 17 września 2015 r. 7 grudnia 2015 r. D. Ł. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Po ponownej analizie zgromadzonej dokumentacji, decyzją z 29 grudnia 2015 r. pozwany podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. Strona pozwana pouczyła także powoda o prawie wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego w celu dochodzenia nieuwzględnionych roszczeń. Pismem z 7 marca 2016 r. powód po raz kolejny odwołał się od decyzji strony pozwanej. Decyzją z 11 marca 2016 r. pozwany zakład ubezpieczeń ponownie podtrzymał swoje stanowisko. 19 kwietnia 2016 r. D. Ł. ponownie złożył odwołanie. W odpowiedzi
z 20 kwietnia 2016 r. strona pozwana nie znalazła podstaw do zmiany swego dotychczasowego stanowiska.

Podobnie, powód M. Ś. zgłosił pozwanemu szkodę. Decyzją z 14 września 2015 r. pozwany odmówił przyznania powodowi zarówno zadośćuczynienia za krzywdę, jak i odszkodowania, wskazując, że zgłaszane przez powoda dolegliwości nie mogły powstać wskutek kolizji drogowej z 28 maja 2015 r. Powyższą decyzję strona pozwana przesłała powodowi drogą mailową 14 września 2015 r.Ponieważ M. Ś. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, strona pozwana dokonała ponownej analizy zgromadzonej dokumentacji, w następstwie czego decyzją z 18 grudnia 2015 r. pozwany podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. Strona pozwana pouczyła także powoda o prawie wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego w celu dochodzenia nieuwzględnionych roszczeń.

Pismem z 19 lipca 2016 r. powód po raz kolejny wezwał stronę pozwaną
do weryfikacji zajmowanego przez nią stanowiska. W odpowiedzi z 10 sierpnia 2016 r. pozwany zakład ubezpieczeń ponownie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których treści i autentyczności nie kwestionowała żadna
ze stron.

Strona powodowa wniosła o wydanie orzeczenia wstępnego w zakresie podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia. Ponieważ wyrok wstępny może być jedynie pozytywny, co wynika z literalnego brzmienia art. 318 k.p.c., w przypadku gdy roszczenie nie zasługuje na uwzględnienie
co do zasady, sąd powinien oddalić powództwo w całości. Przechodząc do szczegółowych rozważań wskazano, iż podstawę roszczenia powodów stanowiły przepisy art. 805 k.c., art. 822 k.c., art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 k.c. W ocenie sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na skutecznie podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia objętego żądaniem pozwu.

Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 819 § 3 k.c. w wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela
o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. Termin przedawnienia roszczeń wynikających z czynu niedozwolonego określa art. 442 1 k.c. Zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 442 1 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia,
w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Wedle § 3 w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się
o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zważyć należy, iż stosownie do treści art. 4421 § 1 k.c. jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa
bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej
do jej naprawienia.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości dla sądu, że czyn sprawcy wypadku drogowego z 28 maja 2015 r., wskutek którego powodowie doznali szkody niemajątkowej
i majątkowej, stanowił wykroczenie, a zatem w przedmiotowym przypadku nie znajdzie zastosowania szczególny, dwudziestoletni termin przedawnienia, o jakim mowa w ostatnim
z przytoczonych powyżej przepisów. W tym stanie rzeczy do przedawnienia roszczenia powodów należało stosować trzyletni termin przedawnienia.

Zważono, że zgodnie z art. 819 § 4 k.c. bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.

W świetle powołanego przepisu kwestią istotną dla sądu pozostawało, czy każde zgłoszenie szkody bądź wezwanie do zapłaty przerywa bieg terminu przedawnienia.

Sąd podkreślił, że w uzasadnieniu wyroku z 23 lutego 2018 r., I ACa 871/17 Sąd Apelacyjny w Białymstoku stwierdził, że "jak wynikało z art. 819 § 4 k.c., skutek ten powstaje z chwilą, gdy ubezpieczyciel na piśmie poinformuje uprawnionego z umowy ubezpieczenia o tym, że przyznał albo odmówił spełnienia świadczenia na jego rzecz.
W judykaturze słusznie się podnosi, że oświadczenie takie tylko wtedy będzie miało moc prawną, jeżeli: zostaną w nim opisane okoliczności i podstawa normatywna uzasadniająca zaniechanie wypłaty odszkodowania oraz pouczenie o możliwości dochodzenia uprawnień na drodze sądowej (art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej Dz. U. Nr 124, poz. 1151, według brzmienia na dzień zgłoszenia szkody; dalej: "Ust. Dz. U. "), a nadto definitywnie zakończy postępowanie, które unormowano w 16 ust. 1 ustawy
i art. 817 § 2 k.c., dotyczące ustalenia istnienia i wysokości roszczenia.

Zważywszy, że powodowie skorzystali z trybu odwoławczego, w przedmiotowym przypadku należało zdaniem sądu uznać, że termin przedawnienia rozpoczął biec na nowo
z chwilą doręczenia decyzji z 29 grudnia 2015 r. (odnośnie D. Ł.) i z 8 grudnia 2015 r. (odnośnie M. Ś.).

Mając na uwadze, iż strona pozwana przesyłała decyzje mailowo, termin przedawnienia upłynął w grudniu 2018 r. Stosownie do poczynionych powyżej uwag bieg terminu przedawnienia nie został przerwany przez ponowne zgłoszenie roszczeń kolejnymi pismami powodów (D. Ł. z 7 marca 2016 r. i M. Ś.
z 19 lipca 2016 r.). Wezwania te obejmowały bowiem tożsame rodzajowo roszczenia,
co będące przedmiotem wcześniejszego postępowania likwidacyjnego. Pozew w niniejszej sprawie został natomiast wniesiony 15 marca 2019 r., a więc niewątpliwie dla sądu
po upływie trzyletniego terminu przedawnienia.

Uwzględniając zatem podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia, na mocy art. 805 k.c., art. 822 k.c., art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 k.c. a contrario powództwo podlegało oddaleniu.

O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 98 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zasądził od każdego z powodów na rzecz strony pozwanej po 1808,50 zł.

Apelację od powyższego wyroku złożyli powodowie, którzy to zaskarżyli orzeczenie w całości, zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 819 § 4 k.c. poprzez jego wadliwe zastosowanie polegające na uznaniu, że oświadczenie pozwanego złożone drogą mailową rozpoczyna na nowo bieg terminu przedawnienia, w sytuacji gdy brak jest ku temu podstaw;

- sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegający na przyjęciu, że nastąpiło przedawnienie roszczeń powodów
w stosunku do pozwanego, w sytuacji gdy brak jest ku temu podstaw.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I Instancji, zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów zastępstwa adwokackiego
w postępowaniu odwoławczym.

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji powodów
i zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego (...) S.A. zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola instancyjna nie wykazała uchybień przepisom prawa procesowego
czy materialnego. Dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy znajdują odzwierciedlenie w przytoczonych
na ich poparcie dowodach. Stąd ustalenia te oraz wyprowadzone na ich podstawie wnioski prawne Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne.

Sformułowane przez stronę skarżącą zarzuty mają wyłącznie charakter polemiczny,
będąc wyrazem bardzo subiektywnej oceny wyselekcjonowanej przez powodów części zebranego i przeprowadzonego w sprawie materiału dowodowego, który w założeniu miał wykazać, że ocena dowodów w niniejszej sprawie była rażąco wadliwa, co doprowadziło
do wydania ich zadaniem nieprawidłowego rozstrzygnięcia.

Skarżący ferując zarzut sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z zebranym
w sprawie materiałem dowodowym – co tyczy się art. 233 § 1 k.p.c. – nie przedstawili żadnych argumentów – poza własnymi twierdzeniami – przemawiających za tym,
że Sąd Rejonowy powinien był inaczej ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Wbrew skarżącym, w uzasadnieniu zarzutów apelacji nie można dopatrzeć się wskazania przyczyn, dla których ocena dowodów i wyciągnięte z nich wnioski powinny zostać uznane za wadliwe.

Za nieuzasadniony należy w okolicznościach sprawy zarzut dotyczący naruszenia
art. 819 § 4 k.c.

Wbrew zaprezentowanemu przez skarżących poglądowi, przerwanie biegu terminu przedawnienia roszczenia z umowy ubezpieczenia nie następuje za każdym razem,
gdy ubezpieczyciel otrzyma dotyczące tego samego zdarzenia zgłoszenie: żądania o wypłatę odszkodowania, bądź zdarzenia szkodzącego (tak: dr hab. M. K. Umowa ubezpieczenia.
Art. 805-834 KC. Komentarz. Wydanie 1. 2016 r., pkt 5, art. 819; L.).

Z uwagi na stabilizującą obrót funkcję, jaką przypisuje się instytucji dawności, nie jest uzasadnione, aby podmioty stosunków cywilnoprawnych mogły w nieskończoność odsuwać koniec biegu okresu przedawnienia roszczeń, które im przysługują (patrz: dr H. C.. Przedawnienie i zarzut przedawnienia w procesie cywilnym. (...) 2015, Nr 4, str. 100; L.; wyrok SA w Warszawie z 6 czerwca 2014 r. I ACa 12/14; wyrok TK z 5 lipca 2016 r. P 131/15, pkt 3.2.). Tymczasem taki skutek powstałby, gdyby przyjąć, że strona umowy ubezpieczenia ma uprawnienie do tego, aby za pomocą samych tylko składanych drugiej stronie oświadczeń, które dotyczyłyby zgłoszenia szkody bądź żądania odszkodowania, móc wielokrotnie i w dowolnym czasie przerywać termin unormowany w art. 819 § 1 k.c.
(patrz: red. dr hab. K. Osajda. Kodeks cywilny. Komentarz. Wydanie 18. 2018 r., A.2., B.5. art. 819, Legalis; dalej „Komentarz KC”).

O niedopuszczalności takiego działania świadczy też wykładnia literalna art. 819 § 4 i art. 817 § 1 i § 2 k.c. w związku z art. 119 k.c. Gdyby racjonalny ustawodawca uznał,
że unormowane w obu pierwszych przepisach przerwanie biegu przedawnienia oraz procedura związana z ustaleniem roszczenia odszkodowawczego mogły następować wielokrotnie, to nazwę czynności, która kreowała oba te skutki prawne ująłby w liczbie mnogiej, a nie pojedynczej (jest „zawiadomienie” i „zgłoszenie” zamiast „zawiadomienia”
i „zgłoszenia”). Zaprezentowana wyżej wykładnia systemowa i literalna nie stoi nadto |w sprzeczności z celem interpretowanego przepisu, który powinien chronić interesy uprawnionego z ubezpieczenia.

W szczególności nie pozbawia go możliwości przerwania biegu terminu przedawnienia roszczenia w oparciu o inne czynności, niż te które unormowano w art. 819 § 4 k.c., choćby poprzez złożenie żądania w postępowaniu sądowym, lub zawezwanie do próby ugodowej (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.).

Zatem jedynie pierwsze zgłoszenie szkody, którego powodowie dokonali we wrześniu 2015 r. było relewantne prawnie w świetle omawianego przepisu. Kolejne nie mogło spowodować przerwania terminu przedawnienia.

Jak wynika z art. 819 § 4 k.c., moment, od którego bieg przerwanego terminu zasiedzenia należy liczyć od nowa to ten, w którym ubezpieczyciel na piśmie poinformuje uprawnionego z umowy ubezpieczenia o tym, że przyznał albo odmówił spełnienia świadczenia na jego rzecz. W judykaturze słusznie się podnosi, że oświadczenie takie tylko wtedy będzie miało moc prawną, jeżeli zostaną w nim opisane okoliczności i podstawa normatywna uzasadniająca zaniechanie wypłaty odszkodowania oraz pouczenie o możliwości dochodzenia uprawnień na drodze sądowej (art. 16 ust. 3 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r.
o działalności ubezpieczeniowej
Dz.U. Nr 124, poz. 1151, według brzmienia na dzień zgłoszenia szkody), a nadto definitywnie zakończy postępowanie, które unormowano
w 16 ust. 1 ustawy i art. 817 § 2 k.c., dotyczące ustalenia istnienia i wysokości roszczenia (patrz: wyrok SN z 20 listopada 2014 r. V CSK 5/14).

W przedmiotowej sprawie wskazane kryteria spełniają decyzje ubezpieczyciela
z 29 grudnia 2015 r. (dotyczącą D. Ł.) i z 8 grudnia 2015 r. (dotyczącą M. Ś.) po rozpatrzeniu obu odwołań od decyzji z 15 września 2015 r. (dotyczącej D. Ł.) i z 14 września 2015 r. (dotyczącej M. Ś.),
w których odmówiono powodom wypłaty zgłoszonych przez nich roszczeń.

Nie ma natomiast wpływu na bieg przedawnienia fakt, że oświadczenie pozwanego złożone zostało powodom drogą mailową, bowiem powodowie wybrali taki sposób zgłoszenia szkody stronie pozwanej, co sprawia, że decyzja przesłana powodom drogą elektroniczną jest uznana za doręczoną w sposób skuteczny.

Wypada przy tym również zauważyć, że sposób doręczenia decyzji powodom nie był przez stronę skarżącą kwestionowany w toku postepowania pierwszoinstancyjnego. Ponadto niezachowanie formy pisemnej skutkuje nieważnością takiego oświadczenie, tylko w sytuacji gdy ustawa przewiduje rygor nieważności, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Podsumowując, w chwili wystąpienia z pozwem, roszczenie powodów było przedawnione, czego konsekwencją było oddalenie powództwa, jak to prawidłowo uczynił Sąd Rejonowy.

Z przytoczonych względów apelacja podlegała oddaleniu w całości na mocy
art. 385 k.p.c., o czym orzeczono jak w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania odwoławczego, należnych od każdego z powodów na rzecz pozwanego Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Agata Similak
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Sieradzu
Osoba, która wytworzyła informację:  Sędzia Barbara Bojakowska
Data wytworzenia informacji: