Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Sieradzu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 czerwca 2020 r.

Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Dagmara Kos

Protokolant: Joanna Wołczyńska – Kalus

po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2022 roku w Sieradzu na rozprawie

sprawy z powództwa D. P.

przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu w Ostrowie Wielkopolskim

o zadośćuczynienie i odszkodowanie

1.  zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim na rzecz powoda D. P. tytułem zadośćuczynienia kwotę 36.000,00 (trzydzieści sześć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty,

2.  w pozostałym zakresie powództwo oddala,

3.  nie obciąża powoda D. P. kosztami postępowania w sprawie.

Sygn. akt I C 369/20

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 25 czerwca 2020 r. wniesionym do Sadu Okręgowego w Kaliszu powód D. P. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kaliszu kwoty 56.000,00 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu tytułem odszkodowania za wyrządzoną szkodę oraz kwoty 210.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za wyrządzoną mu szkodę a także o obciążenie pozwanego kosztami postępowania według norm prawem przepianych oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z obowiązującymi stawkami. W uzasadnienie pozwu powód podał, że na skutek nie wprowadzenia do wykonania dotyczącego go wyroku łącznego wydanego przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim w dniu 29 października 2015 r. w sprawie sygn. akt II K 888/15 odbył on jednostkowe kary pozbawienia wolności z wyroków objętych wyrokiem łącznym przez co przebywał w zakładzie karnym o 7 miesięcy za długo czym wyrządzono mu krzywdę. Jednocześnie wskazywał on, że w okresie tych 7 miesięcy był pozbawiony możliwości zarobkowania w wyuczonym zawodzie elektryka przez co utracił możliwe do osiągnięcia w tym czasie wynagrodzenie w kwocie 56.000,00 zł.

(pozew- k.4-10)

Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi wyznaczył Sąd Okręgowy w Sieradzu do rozpoznania przedmiotowej sprawy.

(postanowienie- k.34)

W odpowiedzi na pozew reprezentująca pozwanego Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o ile nie zostanie złożony spis kosztów. Podnosiła ona zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez powoda.

(odpowiedź na pozew- k.53-55)

W piśmie procesowym z dnia 21 marca 2022 r. reprezentująca pozwanego Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o ustalenie właściwej reprezentacji Skarbu Państwa poprzez określenie, że Skarb Państwa reprezentowany jest przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim.

(pismo procesowe Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej- k.116-117)

Na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2022 r. powód popierał powództwo a reprezentująca pozwanego Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wnosiła o oddalenie powództwa. Na rozprawie tej Sąd ustalił jako statio fisi Skarbu Państwa w miejsce Sądu Okręgowego w Kaliszu Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim.

(protokół rozprawy z dnia 1 kwietnia 2022 r. na płycie CD 00:05:24 – 00:07:41- koperta k.135)

W piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2022 r. reprezentująca pozwanego Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o oddalenie powództwa i podnosiła zarzut przedawnienia roszczeń powoda.

(pismo procesowe reprezentującej pozwanego- k.127-129)

Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2022 r. pełnomocnik powoda popierał powództwo a reprezentująca pozwanego Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o oddalenie powództwa.

(protokół rozprawy z dnia 10 czerwca 2022 r. na płycie CD 00:06:47 – 00:16:12- koperta k.135)

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 13 lipca 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 552/12 powód D. P. skazany został na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby lat 2. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 3 czerwca 2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt II Ko 656/13 zarządzono wobec powoda wykonanie kary 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej tym wyrokiem. Karę tą powód odbył w okresie od dnia 25 października 2013 r. do dnia 25 lutego 2014 r.

(wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 13 lipca 2012 r. wydany w sprawie sygn. akt II K 552/12- k.55 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 552/12, postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 3 czerwca 2013 r. wydane w sprawie sygn. akt II Ko 656/13- k.70 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 552/12, obliczenie kary- k.92 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 552/12, informacja o pobytach i orzeczeniach- k.20-23)

Prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 24 stycznia 2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 1745/12 powód D. P. skazany został na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby lat 3. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 1 października 2013 wydanym w sprawie sygn. akt II Ko 1618/13 zarządzono wobec powoda wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej tym wyrokiem. Karę tą powód odbył w okresie od dnia 25 lutego 2014 r. do dnia 25 sierpnia 2014 r.

(wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 24 stycznia 2013 r. wydany w sprawie sygn. akt II K 1745/12- k.46 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 1745/12 postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 1 października 2013 r. wydane w sprawie sygn. akt II Ko 1618/13- k.63 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 1745/12, obliczenie kary- k.74 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 1745/12, informacja o pobytach i orzeczeniach- k.20-23)

Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 22 lutego 2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 1977/12 powód D. P. skazany został na łączną karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby lat 3. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2013 wydanym w sprawie sygn. akt II Ko 2063/13 zarządzono wobec powoda wykonanie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej tym wyrokiem. Karę tą powód odbył w okresie od dnia 1 kwietnia 2015 r. do dnia 27 listopada 2015 r.

(wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 22 lutego 2013 r. wydany w sprawie sygn. akt II K 1977/12- k.101 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 1745/12 postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2013 r. wydane w sprawie sygn. akt II Ko 1977/13- k.135 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 1977/12, obliczenie kary- k.240 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 1977/12, informacja o pobytach i orzeczeniach- k.20-23)

Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 24 sierpnia 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 470/12 powód D. P. skazany został na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby lat 2. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 16 stycznia 2014 r. wydanym w sprawie sygn. akt II Ko 2157/13 zarządzono wobec powoda wykonanie kary 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej tym wyrokiem. Karę tą powód odbył w okresie od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 26 marca 2016 r.

(wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 24 sierpnia 2012 r. wydany w sprawie sygn. akt II K 470/12- k.84 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 470/12, postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 16 stycznia 2014 r. wydane w sprawie sygn. akt II Ko 2157/13- k.119 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 470/12, obliczenie kary- k.218 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 470/12, informacja o pobytach i orzeczeniach- k.20-23)

Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 29 października 2015 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 888/15 orzeczono wobec powoda w miejsce kary 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 13 lipca 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 552/12 i kary 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 24 sierpnia 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 470/12 karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz w miejsce kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 24 stycznia 2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 1745/12 i kary łącznej 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 22 lutego 2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 1977/12 karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności.

(wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 29 października 2015 r. wydany w sprawie sygn. akt II K 888/15- k.71 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 888/15)

Powód był obecny na ogłoszeniu wyroku łącznego. Jego obrońcy, który nie był obecny na ogłoszeniu wyroku, wyrok ten został doręczony w dniu 6 listopada 2015 r. W terminie 7 dni od doręczenia obrońcy powoda odpisu wyroku łącznego ani powód ani jego obrońca nie składali wniosku o doręczenie uzasadnienie tego wyroku na piśmie. Zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2016 r. przewodniczący Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim odmówił przyjęcia apelacji złożonej przez powoda w dniu 9 grudnia 2015 r. W dniu 17 lutego 2016 r. powód złożył wniosek o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim nie uwzględnił wniosku powoda o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Odpis tego postanowienia doręczony został Prokuraturze Rejonowej w Ostrowie Wielkopolskim w dniu 17 maja 2016 r., obrońcy powoda w dniu 19 maja 2016 r. i powodowi w dniu 23 maja 2016 r. Od postanowienia tego nikt nie składał zażalenia.

(zeznania reprezentującego pozwanego Prezesa Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim Ł. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 10 czerwca 2022 r. 00:08:43 – 00:15:11- koperta k. 135, protokół z ogłoszenia wyroku- k.69, kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru- k.71 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 888/15, zarządzenie- k.80 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 888/15, wniosek powoda- k.86 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 888/15, postanowienie- k.89, kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru- k.91-93 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 888/15)

W dniu 5 lipca 2016 r. sędzia Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim stwierdził prawomocność wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 29 października 2015 r. wydanego w sprawie sygn. akt II K 888/15 z dniem 14 listopada 2015 r. i zarządził przesłanie tego wyroku Zakładowi Karnemu we W.. Zarządzenie o przesłaniu wyroku do zakładu karnego nie zostało wykonane.

(zeznania reprezentującego pozwanego Prezesa Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim Ł. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 10 czerwca 2022 r. 00:08:43 – 00:15:11- koperta k. 135, zarządzenie wykonania wyroku- k.96)

Kary jednostkowe połączone wyrokiem łącznym powód zakończył odbywać w dniu 26 marca 2016 r.

(informacja o pobytach i orzeczeniach- k.20-23)

Pismem z dnia 7 lutego 2020 r. Zakład Karny w K. poinformował powoda, iż do zakładu tego nigdy nie została przesłana dokumentacja dotycząca wykonania wobec niego kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim wydanym w sprawie sygn. akt II K 888/15 oraz, że według jego informacji kary cząstkowe objęte karami łącznymi wynikającymi z tego wyroku zostały wykonane przez powoda w całości we wcześniejszych pobytach w wymiarze wyższym od orzeczonych kar łącznych wobec czego kary łączne nie są obecnie możliwe do wprowadzenia.

(kserokopia pisma- k.16)

W dniu 2 kwietnia 2020 r. przesłana została przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim do Zakładu Karnego w K. odezwa o wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym tego sądu wydanym w sprawie sygn. akt II K 888/15.

(odezwa o wykonaniu kary- k.143 załączonych akt Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 888/15)

Pismem z dnia 15 kwietnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu poinformował powoda, że wyrok łączny wydany w sprawie sygn. akt II K 888/15 Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim nie może zostać wprowadzony do wykonania, gdyż kary pozbawienia wolności objęte tym wyrokiem zostały już przez niego odbyte.

(kserokopia pisma- k.17)

Pismem z dnia 16 kwietnia 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim poinformował powoda, że wyrok łączny wydany w sprawie sygn. akt II K 888/15 Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim został przekazany do wykonania Zakładowi Karnemu w K. w dniu 2 kwietnia 2020 r.

(kserokopia pisma- k.14)

Powyższych ustaleń stanu faktycznego Sąd dokonał w oparciu o zeznania reprezentującego pozwanego Prezesa Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim Ł. F., którym dał wiarę w całości, jako że były spójne, konsekwentne i korespondowały z pozostałymi dowodami przeprowadzonymi w sprawie a także w oparciu załączone do akt i znajdujące się w załączonych aktach spraw Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. akt II K 552/12, II K 1745/12, II K 1977/12, II K 470/12 i II K 888/15 dokumenty, których treści strony nie kwestionowały.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powód domagał się zasądzenia od pozwanego zadośćuczynienia w kwocie 210.000,00 zł za wyrządzenie mu przez pozwanego szkody niemajątkowej (krzywdy) wynikłej z nie wprowadzenia do wykonania kar łącznych orzeczonych wobec niego wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 29 października 2015 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 888/15 i odszkodowania w kwocie 56.000,00 zł za utracone dochody w okresie przekraczającym czas, w jakim zgodnie z tym wyrokiem powinien odbywać kary pozbawienia wolności.

Pozwany wnosząc o oddalenie powództwa podnosił zarzut przedawnienia roszczeń powoda a ponadto podnosił on, że powód nie udowodnił wysokości dochodzonych roszczeń.

Roszczenie odszkodowawcze powód wywodził z art. 417 § 1 kc wskazując, że doznana przez niego szkoda została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Dochodzone zaś przez powoda zadośćuczynienie miało stanowić środek ochrony jego dobra osobistego w postaci wolności, które zostało naruszone poprzez nie wprowadzenie do wykonania kar łącznych pozbawienia wolności, których okres był krótszy niż suma odbytych przez niego jednostkowych kar pozbawienia wolności, które połączono wyrokiem łącznym, co spowodowało, że przebywał on w zakładzie karnym dłużej niż powinien. Podstawę prawną żądania zadośćuczynienia zgłoszonego przez powoda stanowił zatem art. 24 § 1 kc.

Roszczenie odszkodowawcze powód wywodził z deliktu. Jeśli zaś chodzi o żądanie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych to art. 24 kc odsyła do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 kc, zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Roszczenie o zapłatę odszkodowania na postawie art. 417 § 1 kc i roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc są roszczeniami majątkowymi a jako takie ulegają przedawnieniu. Zgodnie z art. 442 ¹ § 1 kc w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 czerwca 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1132), która weszła w życie w dniu 27 czerwca 2017 r., roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Zgodnie z art. 38 powołanej wyżej ustawy do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepis art. 442 ¹ § 1 ustawy zmienianej w art. 33 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że jeżeli trzyletni termin przedawnienia rozpocząłby bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, termin ten rozpoczyna bieg w dniu jej wejścia w życie.

Z art. 442 ¹ § 3 kc wynika natomiast, że w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Chwilą określającą początek biegu trzyletniego terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym jest uzyskanie przez poszkodowanego wiedzy zarówno o szkodzie jak i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jest to zatem moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody, ma świadomość doznanej szkody i osób za nią odpowiedzialnych.

Ponieważ szkoda i krzywda powoda wynikała z nie wprowadzenia do wykonania wyroku łącznego z dnia 29 października 2015 r. wydanego w sprawie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. akt II K 888/15, to nie ulega wątpliwości, iż miał on na bieżąco świadomość wyrządzonej mu szkody i krzywdy przez cały czas od ogłoszenia mu tego wyroku czyli od dnia 29 października 2015 r. do czasu zakończenia przez niego odbywania ostatniej z jednostkowych kar pozbawienia wolności połączonych tym wyrokiem czyli do dnia 26 marca 2016 r.

Jednakże jeśli chodzi o wiedzę powoda na temat tego kto wyrządził mu szkodę i krzywdę nie wprowadzając wyroku łącznego do wykonania, to powód powziął ją dopiero po dniu 7 lutego 2020 r. kiedy to otrzymał informację z Zakładu Karnego w K., iż zakład ten nie dostał przed tym dniem dokumentacji dotyczącej wykonania wobec powoda łącznej kary pozbawienia wolności. Jednocześnie informację tą potwierdził powodowi Prezes Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim, który w piśmie z dnia 16 kwietnia 2020 r. poinformował go, iż wyrok łączny wydany w sprawie sygn. akt II K 888/15 został przekazany do wykonania z dniem 2 kwietnia 2020 r. a więc już po odbyciu przez powoda jednostkowych kar pozbawienia wolności połączonych wyrokiem łącznym. W ocenie Sądu, przy zachowaniu należytej staranności, powód mógł dowiedzieć się o osobie obowiązanej do naprawienia szkody po dniu 23 maja 2016 r. kiedy to doręczono mu odpis postanowienia o nieuwzględnieniu jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji od wyroku łącznego. Od tego bowiem czasu powód, który nie jest prawnikiem i nie ma wiedzy specjalistycznej i który nie składał zażalenia na to postanowienie, miał już wiedzę. że wyrok łączny powinien być wykonywany.

Termin przedawnienia co do roszczenia o zadośćuczynienie zaczął zatem biec powodowi po 7 lutego 2020 r. a termin roszczenia o odszkodowanie zaczął mu biec od 27 czerwca 2017 r. Ponieważ pozew został wniesiony w dniu 26 czerwca 2020 r. (data stempla pocztowego), żadne z roszczeń dochodzonych przez powoda nie było przedawnione.

Przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej wynikającymi z art. 417 § 1 kc są: szkoda czyli uszczerbek o charakterze zarówno majątkowym, jak i niemajątkowym, niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej – które należy rozumieć nie tylko jako naruszenie norm prawnych, ale także jako sprzeczność z zasadami współżycia społecznego oraz normalny związek przyczynowy między bezprawnym działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej a zaistniałą szkodą.

Jak wynika z zarządzenie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. II K 888/15 prawomocność tego wyroku od dnia 14 listopada 2015 r. stwierdzono dopiero w dniu 5 lipca 2016 r. a bezpośrednio po dokonaniu stwierdzenia prawomocności tego wyroku nie przekazano go do wykonania. Jak wynika z akt tej sprawy przekazano go do wykonania dopiero w dniu 2 kwietnia 2020 r. po wydaniu przez sędziego zarządzenia z dnia 1 kwietnia 2020 r. Zgodnie natomiast z § 263 ust. 1 obowiązującego w czasie uprawomocnienia się wyroku łącznego Regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 925) przewodniczący wydziału niezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia lub po zwrocie akt z sądu drugiej instancji stwierdza prawomocność orzeczenia, czyniąc stosowną wzmiankę na jego oryginale i wydaje zarządzenie w przedmiocie jego pełnego wykonania. Zdaniem Sądu stwierdzenie prawomocności wyroku łącznego po ponad 7 miesiącach od jego uprawomocnienia się z pewnością nie nastąpiło niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się. Także skierowanie wyroku do wykonania, które nastąpiło dopiero w 2020 r., nie nastąpiło niezwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku. Powód wykazał zatem niezgodne z prawem zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Choć powód rzeczywiście w związku z nie przekazaniem prawomocnego wyroku łącznego do wykonania odbył kary jednostkowe pozbawienia wolności, zamiast wymierzonych mu kar łącznych, które były niższe niż sumy połączonych kar jednostkowych, to jednak myli się on twierdząc, że w związku z tym przebywał 7 miesięcy dłużej niż powinien w zakładzie karnym. Zauważyć bowiem należy, że powód w momencie gdy uprawomocnił się wyrok łączny, odbył już w całości jedną z połączonych kar pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. akt II K 1745/12 w wymiarze 6 miesięcy i odbył już 7 miesięcy i 14 dni z drugiej połączonej kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. akt II K 1977/12 w wymiarze 8 miesięcy. Zatem gdyby kara łączna orzeczona z połączenia wyroków wydanych w tych sprawach wprowadzona została do wykonania niezwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku łącznego powód od 14 listopada 2015 r. do 27 listopada 2015 r. nie odbywałby kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie sygn. akt II K 1977/12. Jeśli zaś chodzi o drugą łączną karę pozbawienia wolności wynikającą z połączenia wyroków Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. akt II K 552/12 w wymiarze 4 miesięcy to powód odbył ją w całości przed uprawomocnieniem się wyroku łącznego. Zatem po połączeniu kary pozbawienia wolności z tego wyroku i kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. akt II K 470/12 powód po uprawomocnieniu się wyroku łącznego winien odbyć jeszcze 2 miesiące kary pozbawienia wolności a odbył on na skutek nie wprowadzenia wyroku łącznego do wykonania 4 miesiące kary pozbawienia wolności. Zatem powód na skutek nie wprowadzenia niezwłocznie do wykonania wyroku łącznego przebywał w zakładzie karnym za długo o 72 dni.

Powód twierdził, iż gdyby wyrok łączny został wprowadzony do wykonania po jego uprawomocnieniu się, wyszedłby wcześniej na wolność i pracował jako elektryk zarabiając miesięcznie 7.000,00 zł. Twierdził on, że na skutek przebywania w zakładzie karnym dłużej niż powinien, utracił on dochody w wysokości 56.000,00 zł. Powód nie wykazał w przedmiotowej sprawie w żaden sposób, iż gdyby wyrok łączny został wprowadzony do wykonania a on został zwolniony z zakładu karnego, podjąłby zatrudnienie. Nie wykazał on też, że mógłby zarobić miesięcznie 7.000,00 zł a jego twierdzenia w tym zakresie pozostawały całkowicie gołosłowne.

Ponieważ zatem powód nie wykazał powstania szkody i jej wysokości, jego powództwo o odszkodowanie jako niezasadne należało oddalić.

Poza odszkodowaniem powód dochodził zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 210.000,00 zł za naruszenie przez pozwanego jej dobra osobistego w postaci wolności poprzez nie wprowadzenie do wykonania wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 29 października 2015 r. wydanego w sprawie sygn. akt II K 888/15.

Art. 23 kc stanowi, iż dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie natomiast z art. 24 § 1 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków w szczególność ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie (uregulowanych właśnie w art. 448 kc) może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny.

Przepis art. 23 kc nie zawiera definicji dóbr osobistych a wymienione w nim dobra są podane jedynie przykładowo. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że dobra osobiste są to pewne wartości niematerialne łączące się ściśle z jednostką ludzką. Wobec tego istnieje wiele dóbr korzystających z ochrony prawnej i wiele praw osobistych chroniących te dobra. Jednakże różnorodność występowania w życiu dóbr osobistych podlegających ochronie cywilnoprawnej powoduje, iż niemożliwe jest ustalenie, usystematyzowanie przesłanek ogólnych, których występowanie mogłoby przesądzić o tym czy dane zdarzenie stanowi naruszenie jakiegoś dobra. Obecnie w doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa pogląd, że przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile to, jaką reakcją wywołuje w społeczeństwie to naruszenie. Miernika pozwalającego na ustalenie czy naruszone zostało dobro osobiste należy więc poszukiwać w tzw. opinii publicznej, będącej wyrazem poglądów powszechnie przyjętych i akceptowanych przez społeczeństwo i funkcjonujących w nim wzorców. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie, należy brać przy tym pod uwagę całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego. Sąd na tle konkretnego stanu faktycznego ocenia – stosując kryteria obiektywne – czy doszło do naruszenia dobra osobistego i czy zachodzą przesłanki do zastosowania któregoś ze środków ochrony prawem przewidzianych.

Powód twierdził, iż swym działaniem pozwany naruszył jego dobro osobiste w postaci wolności. Swoje roszczenie zatem powód wywodził z art. 23 kc i 24 kc w zw. z art. 448 kc.

W ocenie Sądu powód udowodnił, iż na skutek nie wprowadzenia do wykonania wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 29 października 2015 r. wydanego w sprawie sygn. akt II K 888/15 niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się odbywał on karę pozbawienia wolności o 72 dni dłużej niż powinien przez co naruszone zostało jego dobro osobiste w postaci wolności. Skutkiem zaniechania wprowadzenia do wykonania wyroku łącznego w wymaganym czasie powód przebywał dłużej niż powinien w warunkach izolacji i musiał w tym czasie podporządkować się rygorom panującym w zakładzie karnym.

Ustawodawca w art. 24 § 1 kc jednoznacznie wskazał, że bezprawność działania jest przesłanką konieczną do udzielenia ochrony prawnej przewidzianej w tym przepisie. Jednocześnie w sposób szczególny ukształtowany został ciężar dowodowy w procesie o ochronę dóbr osobistych przez wprowadzenie zasady domniemania bezprawności działania. Wobec tego powód musi w procesie jedynie wykazać, że doszło do naruszenia lub zagrożenia jego dóbr osobistych cudzym działaniem, natomiast na pozwanym ciąży obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie a więc wyłączających bezprawność. Za okoliczności takie na ogół uznaje się działanie w ramach porządku prawnego to jest działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu. W ocenie Sądu pozwany nie obalił domniemania bezprawności naruszenia dobra osobistego powoda.

Ponieważ pozwany naruszył dobro osobiste powoda, powodowi przysługuje wobec niego wynikające z art. 448 kc roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę. Ponieważ krzywda wyrządzona została powodowi przy wykonywaniu władzy publicznej, możliwość żądania przez niego zadośćuczynienia za tą krzywdę na podstawie art. 448 kc oparta jest na przesłance niezgodności z prawem (patrz uchwała Sadu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11, OSNC 2012, Nr 2, poz. 15, w której Sąd Najwyższy stwierdził, że odpowiedzialność Skarbu Państwa za krzywdę spowodowaną niezgodnym z prawem wykonywaniem władzy publicznej jest niezależna od winy).

Pojęcie „krzywdy” nie zostało ustawowo zdefiniowane, w związku z czym należy je rozumieć potocznie jako cierpienia fizyczne i psychiczne. Zadośćuczynienie winno stanowić rekompensatę pieniężną mającą na celu złagodzenie tych cierpień. Zadanie Sądu w postępowaniu cywilnym sprowadza się do ustalenia jego wysokości. Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają kryteriów, jakie należy uwzględniać przy takowym ustalaniu. Ich katalog (oczywiście niepełny, albowiem zawsze należy brać pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy) wypracowała judykatura. Niewątpliwie są to: rodzaj naruszonego dobra, rozmiar doznanej krzywdy, charakter następstw naruszenia oraz sytuacja majątkowa zobowiązanego. (patrz też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 r. V CKN 1010/00, Biuletyn SN 2002/10/14)

Nie można jednocześnie zapominać, iż choć oczywiście zadośćuczynienie musi ze względu na swój charakter kompensacyjny przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, to jednak jego wysokość winna być utrzymana w rozsądnych granicach dostosowanych do aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa. (porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1965 r., I PR 203/65, OSPiKA 1966, poz. 92, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 1978 r., IV CR 79/78, nie publikowany).

W ocenie Sądu zadośćuczynieniem, które zrekompensuje krzywdę powoda jest zadośćuczynienie w kwocie 36.000,00 zł i taką kwotę Sąd zasądził z tego tytułu na jego rzecz od pozwanego a w pozostałym zakresie żądanie zadośćuczynienia Sąd oddalił.

Świadczenie z tytułu zadośćuczynienia, jak każde odszkodowawcze świadczenie pieniężne podlega co do odsetek zasadom art. 481 § 1 kc. Zgodnie z tym przepisem, odsetki należą się wierzycielowi od chwili, gdy świadczenie pieniężne stało się wymagalne a dłużnik go nie spełnił. Dłużnik ma obowiązek spełnić świadczenie pieniężne dopiero od chwili, gdy wskazana została jego wysokość. Dopiero bowiem od tej chwili można mówić o „świadczeniu pieniężnym” w rozumieniu art. 481 § 1 kc.

Z charakteru świadczenia w postaci zadośćuczynienia, którego wysokość zależna jest od oceny rozmiaru doznanej krzywdy, ze swej istoty trudno wymiernej i zależnej od szeregu okoliczności związanych z następstwami naruszenia dobra osobistego, wynika, że obowiązek jego niezwłocznego spełnienia powstaje po wezwaniu dłużnika i że od tego momentu należą się odsetki za opóźnienie. (porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1970 r. II PR 257/70, OSNC 1971/6/103)

Pozwany został wezwany do uiszczenia zadośćuczynienia poprzez doręczenie mu odpisu pozwu, który otrzymał w dniu 14 grudnia 2020 r. W tym też zatem dniu świadczenie stało się wymagalne. Zatem w opóźnieniu z jego spełnieniem pozostaje on od dnia następnego po wezwaniu go do zapłaty to jest od dnia 15 grudnia 2020 r. Wobec tego Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda zadośćuczynienie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty a w pozostałym zakresie żądanie zasądzenia odsetek oddalił.

Powód w przedmiotowym procesie dochodził odszkodowania i zadośćuczynienia. Sąd oddalił żądanie odszkodowania i w przeważającej części oddalił żądanie zadośćuczynienia – powód wygrał sprawę jedynie w 14 %. Powód powinien zatem zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu zwrócić pozwanemu koszty procesu w części, w jakiej sprawę przegrał. Sąd nie obciążył go jednak tymi kosztami, na co pozwala mu przepis art. 102 kpc. Sąd uznał bowiem, iż obciążeniu kosztami postępowania powoda, który nie ma żadnego majątku, sprzeciwiają się względy słuszności.