Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Sieradzu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 stycznia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Dagmara Kos

Protokolant: Marzanna Krupa

po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 roku w Sieradzu na rozprawie

sprawy z powództwa D. F.

przeciwko (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w C.

o zapłatę i ustalenie ewentualnie o zapłatę i ustalenie

1.  oddala powództwo główne i ewentualne,

2.  zasądza od powoda D. F. na rzecz pozwanego (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w C. kwotę 8.117,00 (osiem tysięcy sto siedemnaście) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 527/23

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 2 listopada 2023 r. skierowanym przeciwko pozwanemu (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w C. powód D. F. wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 30.469,74 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o ustalenie, że postanowienia umowy kredytu kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr (...)zawartej pomiędzy powodem a pozwanym dnia 7 lutego 2018 r. to jest § 2 ust. 5 CSU, § 2 ust. 8 CSU, § 10 ust. 2 pkt 2 CSU, § 1 pkt 15 COU, § 1 pkt 29 COU, § 5 ust. 1 COU, § 5 ust. 2 COU, § 5 ust. 3 COU, § 5 ust. 4 COU, § 5 ust. 5 COU i § 7 ust. 1 COU w zakresie w jakim odnoszą się do WIBOR stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne wobec powoda) od chwili zawarcia umowy. Jednocześnie wnosił on o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych w czterokrotności wysokości powiększonej o podatek VAT wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pozwu powód wskazywał, że jako konsument zawarł z pozwanym umowę kredytu hipotecznego z oprocentowaniem zmiennym opartym o stopę zmiennego oprocentowania WIBOR 3M, na mocy której pozwany udzielił mu kredytu w wysokości 300.000,00 zł. Zarzucił oni pozwanemu, że ten nie przekazał mu w sposób rzetelny, zrozumiały oraz wyczerpujący informacji dotyczących ryzyk związanych ze zmiennym oprocentowaniem kredytu, a także sposobu ustalania WIBOR, w tym zagadnień związanych z jego wyliczaniem oraz udziałem samych banków oraz pozwanego w niniejszym procesie. Wskazywał, że brak przekazania mu takich rzetelnych informacji spowodował, iż zawierając umowę nie był on w pełni świadomy na co się godzi. W konsekwencji twierdził on, że postanowienia umowy dotyczące ustalania oprocentowania kredytu stanowią klauzule abuzywne i jako takie nie mogą go wiązać. Twierdził również, że powinna być mu zwrócona nienależnie wpłacona suma części rat odsetkowych kredytu naliczonych w oparciu o wskaźnik WIBOR.

(pozew- k.3-43)

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2023 r. Sąd oddalił wniosek powoda o zabezpieczenie powództwa. Postanowieniem z dnia 26 marca 2024 r. wydanym w sprawie sygn. akt I ACz 76/24 Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił zażalenie powoda na to postanowienie i pozostawił Sądowi Okręgowemu w Sieradzu rozstrzygniecie o kosztach postępowania zażaleniowego.

(postanowienia- k.180, k.448)

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazał, że wskaźnik WIBOR zastosowany do ustalenia oprocentowania kredytu powoda jest wskaźnikiem stosowanym w sektorze bankowym za aprobatą KNF a pozwany, który nie jest uczestnikiem fixingu, nie ma na jego ustalanie żadnego wpływu. Pozwany podnosił też, że powód został poinformowany o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową a zatem, że wypełnił on obowiązek informacyjny.

(odpowiedź na pozew- k.214-246)

Na rozprawie w dniu 8 marca 2024 r. pełnomocnik powoda popierał powództwo a pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa.

(protokół rozprawy z dnia 8 marca 2024 r. na płycie CD 00:08:44 – 00:09:44- koperta k.589)

W piśmie procesowym z dnia 13 sierpnia 2025 r. powód zmienił powództwo w ten sposób, że wnosił o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 30.469,74 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o ustalenie, że postanowienia: umowy kredytu kredyt mieszkaniowy (...) KĄT hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr (...) zawartej pomiędzy powodem a pozwanym dnia 7 lutego 2018 r. to jest § 2 ust. 5 CSU i § 2 ust. 8 CSU w zakresie „w przypadku wzrostu stawki referencyjnej” Części Szczegółowej Umowy (dalej jako CSU), § 1 pkt 15 w zakresie definicji „stawka referencyjna – procentowa służąca wraz z marżą do ustalania wysokości oprocentowania kredytu”, § 1 pkt 29 w zakresie definicji „WIBOR 3M – stawka referencyjna (…) informacyjnej (...)”, § 5 ust. 1 w zakresie zd. pierwszego „ustalona w dniu (…) mowa w ust. 2, i”, zd. drugiego „Pierwszy okres obowiązywania (…) albo pierwszej transzy”, zd. trzeciego „Koniec pierwszego okresu (…) obowiązywania stawki referencyjnej” oraz zd. czwartego „Kolejne trzymiesięczne okresy (…) polskiego Kodeksu cywilnego”, § 5 ust. 2, § 5 ust. 3, § 5 ust. 4, § 5 ust. 5 i § 7 ust. 1 w zakresie „w tym o zmianie wartości stawki referencyjnej”, § 21 ust. 1 pkt 4 Części Ogólnej Umowy (dalej jako „COU”) i oświadczenia kredytobiorcy to jest pkt 2 lit. a w zakresie, w jakim odnoszą się do WIBOR, stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążę powoda, (są bezskuteczne wobec powoda od chwili zawarcia umowy) a ewentualnie wnosił o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 3.787,42 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia pozwanemu pisma zawierającego zmianę powództwa oraz o ustalenie, że następujące postanowienia stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne wobec powoda) od chwili zawarcia umowy z pozostawieniem umowy w pozostałym zakresie w mocy z oprocentowaniem ustalonym w oparciu o marżę oraz wskaźnik WIBOR obowiązujący w dniu zawarcia umowy zgodnie z postanowieniami: umowy kredytu kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr (...) zawartej pomiędzy powodem a pozwanym dnia 7 lutego 2018 r. to jest § 10 ust. 2 pkt 2 w zakresie „ W przypadku wzrostu stawki referencyjnej” Części Szczegółowej Umowy (dalej jako „CSU”), § 1 pkt 15 w zakresie definicji „ stawka referencyjna – procentowa służąca wraz z marżą do ustalania wysokości oprocentowania kredytu”, § 1 pkt 29 w zakresie definicji „WIBOR 3M – stawka referencyjna (…) informacyjnej (...)”, § 5 ust. 1 w zakresie zd. pierwszego „w dniu rozpoczynającym pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej” oraz „wysokości z dnia określonego w sposób, o którym mowa w ust. 2, zd. drugiego „Pierwszy okres obowiązywania (…) albo pierwszej transzy”, zd. trzeciego „Koniec pierwszego okresu (…) obowiązywania stawki referencyjnej” oraz zd. czwartego „Kolejne trzymiesięczne okresy (…) polskiego Kodeksu cywilnego”, § 5 ust. 2, § 5 ust. 3, § 5 ust. 4, § 5 ust. 5 i § 7 ust. 1 w zakresie „w tym o zmianie wartości stawki referencyjnej”, § 21 ust. 1 pkt 4 Części Ogólnej Umowy (dalej jako „COU”) i oświadczenia kredytobiorcy to jest pkt 2 lit. a.

(pismo procesowe powoda- k.556-559)

Na rozprawie w dniu 4 lipca 2025 r. pełnomocnik powoda popierał powództwo w zmodyfikowanym kształcie a pełnomocnik pozwanego, któremu nie doręczono jeszcze pisma zawierającego zmianę powództwa, wnosił o oddalenie powództwa w całości w dotychczasowym kształcie.

(protokół rozprawy z dnia 4 lipca 2025 r. na płycie CD 00:02:41 – 00:05:04- koperta k.587)

W odpowiedzi na modyfikację powództwa pozwany wnosił o oddalenie powództwa w całości i podtrzymywał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

(pismo procesowe pozwanego- k.578)

Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2026 r. pełnomocnik powoda popierał powództwo główne i ewentualne i wnosił o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu a pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa w całości i oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów w wysokości czterokrotności stawki.

(protokół rozprawy z dnia 23 stycznia 2026 r. na płycie CD 00:02:35 – 00:51:36- koperta k.587)

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

W 2018 r. powód D. F. potrzebował środków finansowych w kwocie 300.000,00 zł na budowę domu i w celu ich pozyskania postanowił on zaciągnąć kredyt. W tym czasie powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w firmie parabankowej (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w C. zajmującej się udzielaniem pożyczek i zajmował w niej stanowisko kierownika do spraw sprzedaży i relacji z klientami, który nadzorował pracę agentów a w razie potrzeby zawierał umowy pożyczek.

(zeznania powoda D. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 23 stycznia 2026 r. 00:06:22 – 00:39:04- koperta k.589, kserokopia wniosku z załącznikiem- k.247-251, kserokopia zaświadczenia- k.252)

Powód sprawdzał ofertę kredytową różnych banków a w tym ofertę kredytową pozwanego. W pozwanym banku została mu przedstawiona oferta kredytu z oprocentowaniem zmiennym, gdyż w tym czasie pozwany bank nie oferował kredytów z oprocentowaniem stałym. Pracownik banku informował powoda, że w czasie obowiązywania umowy kredytu oprocentowanie kredytu może ulec zmianie w związku ze zmianą wskaźnika referencyjnego WIBOR a co za tym idzie, że raty kredytu do spłaty mogą być wyższe lub niższe. Nie zapewniał on powoda, że wysokość stawki referencyjnej WIBOR nie przekroczy jakiejś wartości. Nie rozszerzał on powodowi definicji WIBOR i nie informował go od czego zależy zmiana wysokości WIBOR ani też które banki podają informacje do ustalenia wysokości tej stawki.

(zeznania świadka U. C.- k.491-492, protokół rozprawy na płycie CD z dnia 29 sierpnia 2025 r. 00:05:53 – 00:51:55- koperta k.589, zeznania powoda D. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 23 stycznia 2026 r. 00:06:22 – 00:39:04- koperta k.589)

Powód zdecydował się na zawarcie umowy kredytu w pozwanym banku, gdy dowiedział się, że otrzyma tam kredyt na lepszych niż standardowe warunkach cenowych. Oferta kredytu na tych warunkach była najkorzystniejsza z wszystkich, jakie uzyskał też w innych bankach, z uwagi na wysokość rat do spłaty i długość okresu kredytowania. W dniu 25 stycznia 2018 r. przybył on do banku w celu złożenia wniosku kredytowego. Pracownik banku przedstawił mu wówczas ofertę poglądową. Wydane zostały mu wówczas dwa formularze informacyjne dotyczące kredytu przedstawiające podstawowe warunki cenowe i symulacje – jeden przedstawiający standardowe warunki cenowe, w których na oprocentowanie kredytu składała się marża banku w wysokości 2,09 p.p. a bank miał pobrać prowizję za udzielenie kredytu w wysokości 2,20 % i drugi przedstawiający warunki cenowe, w których na oprocentowanie kredytu składała się marża banku wynosząca w pierwszym roku obowiązywania umowy 1,10 p.p. a w kolejnych latach 1,80 p.p a bank miał nie pobierać prowizji za udzielenie kredytu. Z formularzy informacyjnych wynikało, że oprocentowanie kredytu hipotecznego jest zmienne a stopa oprocentowania stanowi sumę stawki referencyjnej WIBOR 3M oraz marży banku. Wynikało też z nich, że stawka referencyjna WIBOR 3M obowiązująca na dzień 25 stycznia 2018 r. wynosi 1,72 p.p. a aktualizacja stawki referencyjnej WIBOR 3M następuje w okresach trzymiesięcznych a zmiana wysokości stawki referencyjnej powoduje adekwatną zmianę wysokości stopy oprocentowania kredytu co do kierunku i wartości zmiany. Wynikało też z nich, że bank informuje o wysokości stawki WIBOR 3M w dniu roboczym następującym po jej publikacji a informacja jest dostępna na stronie www.pkobp.pl albo www.pkobh.pl. Ponadto wynikało z nich, że WIBOR jest to stawka referencyjna trzymiesięcznych depozytów złotowych na polskim rynku międzybankowym ustalana zgodnie z regulaminem fixingu stawek referencyjnych WIBID i WIBOR, publikowana na stronie informacyjnej (...). Wynikało z nich ponadto, że WIBOR 3M jest wyznaczany dla depozytów na 3 miesiące udzielanych sobie nawzajem przez banki. Formularze zawierały też informację, że kredyt hipoteczny o zmiennym oprocentowaniu jest obciążony ryzykiem niekorzystnej zmiany oprocentowania. Wynikało też z nich, że marża banku jest ustalana indywidualnie dla każdej umowy kredytu. Zawierały też one informację, że wysokość raty jest ustalona w okresach trzymiesięcznych przy czym część kapitałowa raty rośnie natomiast część odsetkowa w racie kredytu spada wraz ze zmniejszającym się zadłużeniem z tytułu kredytu. Wynikało z nich, że przy założeniu utrzymania marży na niezmienionym poziomie, zmiana wysokości stawki referencyjnej spowoduje adekwatną zmianę wysokości raty co do kierunku i wartości zmiany. Z formularzy wynikało ponadto, że powód został pouczony, że jego dochody mogą się zmienić a wobec tego powinien upewnić się, że w sytuacji, gdy jego dochody się zmniejszą, będzie on nadal w stanie spłacać ratę kredytu hipotecznego co miesiąc. Zawierały też one informacje, że stopa oprocentowania kredytu hipotecznego może się zmieniać, co oznacza, że wysokość rat może się zwiększyć lub zmniejszyć. Formularze informacyjne wskazywały też przykładową wysokość raty przy wzroście wysokości stawki referencyjnej WIBOR 3M do wartości 26,51 p.p. Formularze zawierały też symulacje dotyczące wpływu zmian stóp procentowych na wysokość rat. Przedstawiono w nich trzy scenariusze. Przy pierwszym założeniem było, że stopa procentowa dla waluty ekspozycji kredytowej jest równa stopie procentowej dla złotego a kapitał ekspozycji kredytowej jest większy o 20%, przy drugim założeniem był wzrost stopy procentowej, od której zależy oprocentowanie ekspozycji kredytowej o 400 punktów bazowych a przy trzecim założeniem był wzrost stopy procentowej, od której zależy oprocentowanie ekspozycji kredytowej w skali odpowiadającej różnicy między maksymalnym i minimalnym poziomem stopy procentowej w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Kolejne symulacje dotyczyły zmiany wysokości rat przy wartości stawki referencyjnej WIBOR 3M odpowiednio 3 %, 5 % oraz 10 %. Dalsze symulacje dotyczyły wysokości rat i całkowitego kosztu kredytu przy okresie kredytowania wynoszącym 5 lat, 10 lat, 15 lat, 20 lat, 25 lat i 30 lat oraz wysokości salda kredytu spłacanego w ratach równych dla okresu kredytowania wynoszącego 5 lat, 10 lat, 15 lat, 20 lat, 25 lat i 30 lat.

(zeznania świadka U. C.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 29 sierpnia 2025 r. 00:05:53 – 00:51:55- koperta k.589, zeznania powoda D. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 23 stycznia 2026 r. 00:06:22 – 00:39:04- koperta k.589, kserokopie formularzy informacyjnych- k.253-262)

Po przedstawieniu powodowi formularzy informacyjnych złożył on w tym samym dniu wniosek o udzielenie kredytu. We wniosku wskazał, że wnioskuje o kredyt w kwocie 300.000,00 zł na 300 miesięcy, wypłacony w transzach, spłacany w ratach równych (annuitetowych) na budowę domu jednorodzinnego w E. na działce nr (...) i na dowolny cel. Jako zabezpieczenie spłaty kredytu powód proponował hipotekę na kredytowanej nieruchomości, cesję praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych, ubezpieczenie spłaty kredytu w (...) S.A. na wypadek utraty źródła dochodu, inwalidztwa w następstwie nieszczęśliwego wypadku i leczenia szpitalnego i ubezpieczenie od utraty pracy na okres 48 miesięcy oraz ubezpieczenie na życie. Powód wskazał we wniosku, że posiada kredyt w (...) otrzymany na podstawie umowy z dnia 15 stycznia 2018 r. We wniosku znajdowało się oświadczenie, że powód został poinformowany przez pracownika banku o ryzyku zmiany stóp procentowych polegającym na tym, iż w przypadku wzrostu stawki referencyjnej podwyższeniu ulega oprocentowanie kredytu, które spowoduje wzrost raty spłaty i wpływie ryzyka zmiany cen rynkowych zabezpieczeń a także oświadczenie, że powód otrzymał informację przedstawiającą wyniki symulacji spłaty kredytu w przypadku: aktualnego poziomu stopy procentowej, od którego zależy oprocentowanie kredytu lub pożyczki, wzrostu stopy procentowej, od której zależy oprocentowanie kredytu lub pożyczki o 400 p.b., wzrostu stopy procentowej, od której zależy oprocentowanie kredytu lub pożyczki w skali odpowiadającej różnicy między maksymalnym i minimalnym poziomem stopy procentowej w ciągu ostatnich 12 miesięcy a także, że otrzymał on informację przedstawiającą wzrost wysokości raty kredytu w przypadku stawki referencyjnej wynoszącej 3 %, 5 % i 10 %. Ponadto we wniosku znajdowało się oświadczenie, że powodowi został zarekomendowany krótszy 25 letni okres spłaty dla przypadków, gdy okres kredytowania przekracza 25 lat a także oświadczenie, że otrzymał on informację o różnicach pomiędzy wysokością maksymalnej zdolności kredytowej a wysokością maksymalnej zdolności kredytowej na 25 letni okres kredytowania, pomiędzy wysokością raty spłaty na okres kredytowania 25 lat i powyżej 25 lat oraz w całkowitym koszcie kredytu (odsetkowym i innym) pomiędzy kredytem/pożyczką zaciąganą na wnioskowany okres spłaty a udzielonym na 25 lat. Wniosek zawierał też oświadczenie, że kredytobiorca uzyskał od pracownika banku szczegółowe informacje i wyjaśnienia dotyczące ryzyk związanych z możliwością zmiany stóp procentowych i ryzyka zmiany cen rynkowych zabezpieczeń, w tym ulotkę informacyjną o ryzyku stopy procentowej i ryzyku zmiany cen rynkowych zabezpieczeń dla kredytobiorców zaciągających kredyty hipoteczne oraz, że jest on świadomy ponoszenia i poniesie ryzyko zmiany stóp procentowych oraz ryzyko zmiany cen rynkowych zabezpieczeń. Wniosek zawierał też oświadczenie, że kredytobiorca otrzymał od pracownika Oddziału wyczerpujące wyjaśnienia dotyczące zgłaszanych przez niego wątpliwości w zakresie wnioskowanego kredytu/pożyczki oraz wszelkie informacje niezbędne do podjęcia przez niego decyzji w zakresie zaciąganego zobowiązania kredytowego/pożyczkowego oraz o zakresie usług pośrednictwa kredytu hipotecznego świadczonych przez pośrednika. Powód podpisał się pod wnioskiem o kredyt zawierającym wskazane oświadczenia.

(zeznania świadka O. F.- k.486-488, zeznania powoda D. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 23 stycznia 2026 r. 00:06:22 – 00:39:04- koperta k.589, kserokopia wniosku z załącznikiem- k.247-251)

Powód miał świadomość, że w przypadku wzrostu wskaźnika WIBOR zmieni się oprocentowanie kredytu.

(zeznania powoda D. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 23 stycznia 2026 r. 00:06:22 – 00:39:04- koperta k.589)

Gdy powód przybył do banku podpisać umowę była już ona przygotowana do podpisu. Dla powoda przygotowany też był formularz informacyjny zawierający informacje analogiczne do przedstawianych mu wcześniej na formularzach informacyjnych. W formularzu tym zobrazowane zostały warunki cenowe i symulacje, dla kredytu, który powód miał otrzymać na podstawie przygotowanej umowy. Formularz zawierał symulacje dotyczące wpływu zmian stóp procentowych na wysokość rat. Przedstawiono w nich trzy scenariusze. Przy pierwszym założeniem było, że stopa procentowa dla waluty ekspozycji kredytowej jest równa stopie procentowej dla złotego a kapitał ekspozycji kredytowej jest większy o 20 %, przy drugim założeniem był wzrost stopy procentowej, od której zależy oprocentowanie ekspozycji kredytowej o 400 punktów bazowych a przy trzecim założeniem był wzrost stopy procentowej, od której zależy oprocentowanie ekspozycji kredytowej w skali odpowiadającej różnicy między maksymalnym i minimalnym poziomem stopy procentowej w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Kolejne symulacje dotyczyły zmiany wysokości rat przy wartości stawki referencyjnej WIBOR 3M odpowiednio 3 %, 5 % oraz 10 %. Dalsze symulacje dotyczyły wysokości rat i całkowitego kosztu kredytu przy okresie kredytowania wynoszącym 5 lat, 10 lat, 15 lat, 20 lat, 25 lat i 30 lat oraz wysokości salda kredytu spłacanego w ratach równych dla okresu kredytowania wynoszącego 5 lat, 10 lat, 15 lat, 20 lat, 25 lat i 30 lat. Powód czytał umowę przed podpisaniem i ją rozumiał. Umowę w imieniu pozwanego podpisali U. C., która jako doradca kredytowy udzielała powodowi informacji o kredycie i O. F..

(zeznania świadków: U. C.- k.491-492, protokół rozprawy na płycie CD z dnia 29 sierpnia 2025 r. 00:05:53 – 00:51:55- koperta k.589, O. F.- k.486-488, protokół rozprawy na płycie CD z dnia 29 sierpnia 2025 r. 00:51:55 – 01:08:33- koperta k.589, zeznania powoda D. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 23 stycznia 2026 r. 00:06:22 – 00:39:04- koperta k.589, kserokopia formularza informacyjnego- k.263-268)

W dniu 7 lutego 2018 r. powód zawarł z (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. umowę kredytu kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr (...). Zgodnie z § 2 ust. 1, 2 i 3 CSU bank udzielił mu kredytu w wysokości 300.000,00 zł na potrzeby mieszkaniowe – budowę domu jednorodzinnego w E. na (...) nr (...), dla której prowadzona jest (...) nr (...) przez Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli i dowolny cel. W myśl § 1 ust. 3 CSU została ona zawarta na warunkach określonych w Części Szczegółowej Umowy i Części Ogólnej Umowy. Jak wynikało z § 2 ust. 4 CSU kredyt udzielony został na okres 300 miesięcy licząc od dnia zawarcia umowy. Jak wynikało z § 2 ust. 5 CSU stawka referencyjna WIBOR 3M w dniu sporządzenia umowy wynosiła 1,72 %. W myśl § 2 ust. 6 CSU w zw z. § 10 ust. 4 pkt pkt 9 CSU marża (...) S.A. wynosiła w okresie spłaty pierwszych 12 rat kredytu 1,10 p.p. a po tym czasie 2 p.p. Jak wynikało z § 2 ust. 8 CSU w dniu sporządzenia umowy oprocentowanie kredytu w stosunku rocznym (tj. suma stawki referencyjnej i marży (...) S.A.) bez uwzględnienia podwyższenia marży, o którym mowa w ustęp 7, wynosiło 3,72 %. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 CSU bank nie pobierał prowizji za udzielenie kredytu. W myśl § 10 ust. 2 pkt 2 CSU kredytobiorca ponosi ryzyko stopy procentowej, polegające na wzroście raty kredytu, w przypadku wzrostu stawki referencyjnej.

(zeznania powoda D. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 23 stycznia 2026 r. 00:06:22 – 00:39:04- koperta k.589, kserokopia umowy- k.50-59)

Jak wynikało z § 5 ust. 1 (...) S.A. pobierał odsetki od kredytu według zmiennej stopy procentowej w stosunku rocznym, której wysokość jest ustalana w dniu rozpoczynającym pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej jako suma stawki referencyjnej w wysokości z dnia określonego w sposób, o którym mowa w § 5 ust. 2 i marży (...) S.A. Pierwszy okres obowiązywania stawki referencyjnej może być krótszy i rozpoczyna się od dnia następującego po dniu wypłaty kredytu albo pierwszej transzy. Koniec pierwszego okresu obowiązywania stawki referencyjnej przypada w ostatnim dniu wymagalności spłaty raty kredytu i odsetek przed upływem pierwszego trzymiesięcznego okresu obowiązywania stawki referencyjnej. Kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej kończą się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania stawki referencyjnej, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisach polskiego Kodeksu cywilnego. Zgodnie z § 5 ust. 2 COU w celu ustalenia stopy procentowej stosuje się wysokość stawki referencyjnej WIBOR 3M z drugiego dnia przed rozpoczęciem pierwszego i kolejnych trzymiesięcznych okresów obowiązywania tej stawki. W przypadku braku notowań stawki referencyjnej WIBOR 3M w drugim dniu przed rozpoczęciem pierwszego i kolejnych trzymiesięcznych okresów obowiązywania tej stawki do wyliczenia stopy procentowej stosuje się notowanie z dnia poprzedzającego, w którym było prowadzone notowanie tej stawki. Zgodnie z § 5 ust. 3 COU zmiany wysokości stawki referencyjnej następują w dniu wymagalności spłaty raty kredytu i odsetek, a odsetki według nowej stawki są naliczane od dnia następnego następującego po dniu wymagalności. W myśl § 5 ust. 4 COU wzrost wysokości stawki referencyjnej wpływa na podwyższenie oprocentowania kredytu, które spowoduje wzrost raty spłaty kredytu i odsetek. Jak wynika z § 5 ust. 5 COU zmiana wysokości stawki referencyjnej powoduje zmianę wysokości oprocentowania kredytu, zgodnie z kierunkiem zmiany wysokości stawki referencyjnej, o taką samą liczbę punktów procentowych. Jak wynikało z § 1 pkt 15 COU stawka referencyjna to stopa procentowa służąca wraz z marżą do ustalania wysokości oprocentowania kredytu a jak wynikało z § 1 pkt 29 COU WIBOR 3M to stawka referencyjna trzymiesięcznych depozytów złotowych na polskim rynku międzybankowym, ustalana zgodnie z regulaminem fixingu stawek referencyjnych WIBID i WIBOR publikowana na stronie informacyjnej (...). Zgodnie z § 7 ust. 1 (...) S.A. powiadamia kredytobiorcę na piśmie o każdej zmianie wysokości oprocentowania kredytu, w tym o zmianie wartości stawki referencyjnej z podaniem terminu, od którego zmiana ta obowiązuje w sposób, o którym mowa w § 47 COU. Zgodnie z § 21 pkt 4 (...) S.A. doręcza kredytobiorcy aktualne zawiadomienie o wysokości należnych rat spłaty kredytu w przypadku rozpoczęcia kolejnego okresu obowiązywania stawki referencyjnej.

(kserokopia umowy- k.50-59)

Kredyt został powodowi wypłacony w 5 transzach a powód w dalszym ciągu spłaca ten kredyt. Do dnia 1 marca 2023 r. powód spłacił kapitał kredytu w kwocie 19.796,56 zł i odsetki w kwocie 42.514,80 zł.

(bezsporne, zeznania powoda D. F.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 23 stycznia 2026 r. 00:06:22 – 00:39:04- koperta k.589, kserokopia zaświadczenia- k.63-64 )

W piśmie z dnia 16 marca 2023 r. pełnomocnik powoda złożył pozwanemu reklamację w zakresie zmiennego oprocentowania opartego o wskaźnik WIBOR, które zostało zawarte w umowie o kredyt nr (...) z dnia 7 lutego 2018 r. i wnosił o usunięcie niedozwolonych klauzul z umowy kredytu.

(reklamacja- k.71-72)

W piśmie z dnia 27 marca 2023 r. pozwany wskazał, iż zarzuty podniesione w reklamacji powoda uznaje za nieuzasadnione.

(kserokopia pisma- k.73)

Ustaleń stanu faktycznego Sąd dokonał w oparciu o zeznania powoda oraz powołane wyżej dokumenty, których treści strony nie kwestionowały a pozostałe złożone dokumenty Sąd pominął, jako że nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w tej części, w której podawał on, że doradca kredytowy przekazywał mu informację, że wahania stawki referencyjnej WIBOR będą niewielkie. Jego zeznania w tym zakresie nie tylko pozostawały w sprzeczności z zeznaniami świadka U. C., będącej tym doradcą, ale też były nielogicznie. Przede wszystkim bowiem zauważyć należy, iż powód przyznał, iż doradca kredytowy nie zapewniał go, że wysokość stawki referencyjnej WIBOR nie przekroczy jakiejś wartości. Poza tym nie można nie zauważyć, iż doradca kredytowy nie mógł mieć wiedzy na temat tego jak zachowywać się będzie w przyszłości stawka referencyjna WIBOR 3M a skoro tak, nie mógł informować powoda, że jej wzrost będzie niewielki. Nie można przy tym pominąć, iż powód otrzymał formularz informacyjny zawierający symulacje zmiany wysokości rat przy wzroście stawki referencyjnej WIBOR do poziom 3 %, 5 % oraz 10 %. Miał on zatem świadomość jak tego rodzaju wzrosty wpłyną na wysokość jego zobowiązania.

Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd pominął dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów na fakty wskazane w pozwie oraz z opinii biegłego z zakresu bankowości i finansów na fakty wskazane w odpowiedzi na pozew, gdyż fakty, na jakie zostały one zgłoszone, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powód w pierwszej kolejności domagał się ustalenia, że postanowienia: umowy kredytu kredyt mieszkaniowy (...) hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr (...) zawartej pomiędzy powodem a pozwanym dnia 7 lutego 2018 r. to jest § 2 ust. 5 CSU i § 2 ust. 8 CSU w zakresie „w przypadku wzrostu stawki referencyjnej” Części Szczegółowej Umowy (dalej jako CSU), § 1 pkt 15 w zakresie definicji „stawka referencyjna – procentowa służąca wraz z marżą do ustalania wysokości oprocentowania kredytu”, § 1 pkt 29 w zakresie definicji „WIBOR 3M – stawka referencyjna (…) informacyjnej (...)”, § 5 ust. 1 w zakresie zd. pierwszego „ustalona w dniu (…) mowa w ust. 2, i”, zd. drugiego „Pierwszy okres obowiązywania (…) albo pierwszej transzy”, zd. trzeciego „Koniec pierwszego okresu (…) obowiązywania stawki referencyjnej” oraz zd. czwartego „Kolejne trzymiesięczne okresy (…) polskiego Kodeksu cywilnego”, § 5 ust. 2, § 5 ust. 3, § 5 ust. 4, § 5 ust. 5 i § 7 ust. 1 w zakresie „w tym o zmianie wartości stawki referencyjnej”, § 21 ust. 1 pkt 4 Części Ogólnej Umowy (dalej jako „COU”) i oświadczenia kredytobiorcy to jest pkt 2 lit. a w zakresie, w jakim odnoszą się do WIBOR, stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążę powoda, (są bezskuteczne wobec powoda od chwili zawarcia umowy) i zasądzenia od pozwanego kwoty 30.469,74 zł stanowiącej nienależnie wpłaconą suma części rat odsetkowych kredytu naliczonych w oparciu o wskaźnik WIBOR.

Jak wynika z art. 189 kpc powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że interes prawny w rozumieniu tego przepisu istnieje wówczas, gdy zachodzi niepewność stanu prawnego lub prawa, powodująca potrzebę ochrony prawnej. Niepewność ta musi mieć charakter obiektywny, to jest istnieć na podstawie rozumnej oceny sytuacji, w której powód występuje z tego rodzaju powództwem. Dlatego też nie można zakwestionować interesu prawnego w żądaniu ustalenia treści stosunku prawnego, gdy ma ona znaczenie dla sytuacji prawnej podmiotu występującego z żądaniem.

W ocenie Sądu powód ma interes prawny w ustaleniu treści stosunku prawnego łączącego go z pozwanym. Podpisanie przez powoda i pozwanego umowy kredytu wygenerowało bowiem długoterminowy stosunek prawny, który zgodnie z jego treścią nie został dotychczas wykonany. W braku zatem ustalenia na przyszłość faktu niezwiązania powoda kwestionowanymi przez niego postanowieniami umowy, istniałoby ryzyko, że musiałby on w dalszym ciągu ponosić koszty kredytu wskazane w umowie i wytaczać kolejne powództwo o zapłatę świadczeń nienależnych. Dopiero zatem stwierdzenie w wyroku, że konkretne postanowienia umowy kredytu są nieważne lub bezskuteczne, zagwarantuje powodowi zwolnienie go z obowiązku regulowania w przyszłości rat kredytu, które według jego twierdzeń są zawyżone. Orzeczenie ustalające zniesie zatem wątpliwości stron co do treści umowy i zapobiegnie dalszemu sporowi o roszczenia banku wynikające z umowy. To zaś przesądza o wykazaniu przez powoda posiadania przez niego interesu prawnego w ustaleniu nieważności kwestionowanych przez niego postanowień umowy.

Zgodnie z art. 385 ¹ § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Z przepisu tego wynika zatem, że aby uznać postanowienie umowne za niedozwolone powinny zostać spełnione następujące przesłanki:

- postanowienie nie było indywidualnie uzgodnione (nie było negocjowane),

- postanowienie nie dotyczy sformułowanych jednoznacznie głównych świadczeń stron,

- w wyniku zawarcia w umowie tego postanowienia prawa i obowiązki konsumenta zostały ukształtowane w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,

- doszło tym samym do rażącego naruszenia interesów konsumenta.

Zgodnie z art. 385 ² kc oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

W przedmiotowej sprawie bezsporne było, że powód zawierał umowę kredytu jako konsument. Skoro zatem przysługiwał mu status konsumenta przy zawarciu umowy kredytu, umowę można badać pod kątem zawierania przez nią niedozwolonych postanowień umownych.

Powód wskazywał, że w zawartej przez niego umowie kredytu znajdują się klauzule abuzywne, które określają wysokość oprocentowania kredytu jako sumę marży banku i zmiennej stawki referencyjnej WIBOR. Postanowienia umowne dotyczące zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR są postanowieniami, które dotyczą głównego świadczenia a zatem o ich ewentualnym abuzywnym charakterze można byłoby mówić tylko wtedy, gdyby nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG stanowi bowiem, że ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy ani określenia głównego przedmiotu umowy, ani relacji ceny i wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem. Zgodnie zaś z art. 385 ¹ § 1 kc niedozwolonymi postanowieniami umownymi nie są postanowienia umowy, które określają wynagrodzenie, jeśli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Postanowienie sformułowane jednoznacznie, to takie, które wyrażono prostym i zrozumiałym językiem. Postanowienie niejednoznaczne zaś, to takie, które nie jest dla konsumenta łatwo zrozumiałe.

W wyroku z dnia 13 lipca 2023 r. wydanym w sprawie C-265/22 TSUE wskazał, że decydującą rolę w ramach oceny jednoznaczności postanowień umownych odgrywają, po pierwsze, kwestia, czy warunki umowne zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem, w taki sposób, że umożliwiają przeciętnemu konsumentowi, czyli konsumentowi właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i rozsądnemu, ocenę kosztu (oprocentowania), a po drugie, wskazanie albo niewskazanie w umowie kredytu informacji uważanych w świetle charakteru towarów i usług będących jego przedmiotem za istotne. Jeśli chodzi o wynagrodzenie za kredyt w postaci odsetek obliczonych na podstawie zmiennej stopy procentowej ustalonej poprzez odniesienie do oficjalnego wskaźnika, to wymóg przejrzystości należy rozumieć w ten sposób, że wymaga on w szczególności, aby właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie sposobu obliczania tej stopy i oszacować w ten sposób, na podstawie jasnych
i zrozumiałych kryteriów, potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla jego zobowiązań finansowych. Wśród istotnych elementów, które sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę przy dokonywaniu niezbędnych ustaleń w tym względzie, znajdują się nie tylko treść informacji udzielonych przez kredytodawcę w ramach negocjacji danej umowy kredytu, lecz również okoliczność, że główne elementy dotyczące obliczania wskaźnika referencyjnego są łatwo dostępne ze względu na ich publikację.

Zdaniem Sądu pozwany w całości wypełnił obowiązki informacyjne wobec powoda. Powód został poinformowany przez pracownika banku o ryzyku zmiennej stopy procentowej już na etapie zapoznawania się z ofertą kredytową banku i składania wniosku o kredyt, kiedy to otrzymał formularze informacyjne, z których wynikało, że w przypadku wzrostu oprocentowania kredytu wzrosną raty spłaty. W formularzach tych powód został poinformowany, że zmienna stopa oprocentowania stanowi sumę stawki referencyjnej WIBOR 3M oraz marży banku oraz o tym, że zmiana wysokości stawki referencyjnej powoduje zmianę wysokości oprocentowania. Powodowi została też przedstawiona w tym formularzu symulacja unaoczniająca mu jak wzrost stawki referencyjnej WIBOR 3M do poziom 3 %, 5 % oraz 10 % przełoży się na wysokość rat spłaty kredytu. Fakt otrzymania wskazanych symulacji powód potwierdził składając podpis na wniosku kredytowym. Miał on zatem świadomość jak wzrost stawki referencyjnej WIBOR 3M wpłynie na wysokość jego zobowiązania. Nie można przy tym pominąć, że powód na etapie składania wniosku o kredyt podjął negocjacje z pozwanym dotyczące właśnie wysokości oprocentowania proponowanego mu kredytu, w ramach których uzyskał obniżenie marży banku, która miała wpływ na wysokość oprocentowania.

Mając informacje o wpływie wzrostu oprocentowania na ratę kredytu powód złożył wniosek kredytowy, w którym wskazał wnioskowaną kwotę kredytu i system spłaty rat. Powód złożył też oświadczenia zawarte we wniosku kredytowym, w których potwierdził, że został poinformowany przez bank o ryzyku związanym ze zmianą stopy procentowej. Mając na uwadze składane przez powoda oświadczenia w procesie zawierania umowy o kredyt oraz fakt przedstawienia mu symulacji unaoczniających przekładanie się wzrostu stawki WIBOR 3M na wysokość raty stwierdzić należy, że po przekazanych mu informacjach mógł on mieć rozeznanie, ile wynosiłyby jego raty, gdyby oprocentowanie zostało podwyższone w związku ze wzrostem stawki referencyjnej WIBOR. Powód zresztą sam przyznawał, że miał świadomość zawierając umowę kredytu, że przy wzroście oprocentowania kredytu, wzrośnie wysokość obciążających go rat spłaty kredytu.

Po raz kolejny informacje o ryzyku zmiennego oprocentowania zostały powodowi udzielone w czasie zawierania przez niego umowy kredytu. W tym czasie bowiem otrzymał on kolejny formularz informacyjny z informacjami na temat zmiennego oprocentowania kredytu i wpływie wzrostu stawki referencyjnej WIBOR 3M na wysokość rat i wtedy również zaprezentowano mu symulacje obrazujące wysokość raty kredytu przy wzroście stawki referencyjnej WIBOR 3M do poziom 3 %, 5 % oraz 10 %.

W ocenie Sądu postanowienia umowy kredytu dotyczące stawki referencyjnej WIBOR 3M, w oparciu o jaką był oprocentowany kredyt, jakie zdaniem powoda miały stanowić postanowienia niedozwolone, zostały przy tym sformułowane prostym i zrozumiałym językiem. Powód, w oparciu o informacje przekazane mu przez kredytodawcę był w stanie zrozumieć metodę obliczania przez kredytodawcę stopy procentowej i oszacować w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria (stała marża + WIBOR 3M) potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań. Błędne jest natomiast przekonanie powoda, iż kredytodawca miał obowiązek dokładnego wyjaśnienia mu sposobu wyznaczania wskaźnika WIBOR albowiem to nie on ustala jego wysokość a jedynie bazuje na nim ustalając ostateczną stopę procentową udzielonego kredytu.

W ocenie Sądu przekazywane powodowi informacje w zakresie ryzyka zmiennego oprocentowania były jasne i zrozumiałe, nie tylko pod względem gramatycznym, ale i ekonomicznym. W kontekście przekazanych mu symulacji spłat rat kredytu, które obrazowały jak wzrost stawki referencyjnej WIBOR 3M wpływa na wysokość rat kredytu, nie można uznać, by powód nie miał świadomości, jak zmieni się rata a tym samym koszt kredytu, jeśli do znacznego wzrostu stawki referencyjnej WIBOR 3M dojdzie, czego nie można było wykluczyć na przestrzeni długiego czasu obowiązywania umowy. Przedstawione powodowi symulacje świadczą o dopełnieniu wymogów przedstawienia mu wszystkich informacji mogących mieć wpływ na zakres jego obowiązków. Informacje te przy tym pozwalały mu na dokonanie samodzielnej oceny jakie skutki ekonomiczne może mieć dla nich zawarcie umowy, jeśli stawka WIBOR 3M wzrośnie.

Na marginesie wskazać też należy, że stawki WIBOR są ogólnodostępne, gdyż są one publikowane przez (...) S.A. na stronie internetowej gpwbenchmark.pl. Ogólnodostępna jest też i była informacja o tym, jak stawki te są wyliczane. Ogólnodostępność wskazanych informacji oznacza, że każdy kredytobiorca ma możliwość z łatwością zapoznać się z nimi przed zawarciem umowy kredytu a informacje o historycznych poziomach stawek WIBOR mogą dać mu wyobrażenie o możliwym wzroście raty na skutek wzrostu tych stawek.

Ponieważ postanowienia umowy kredytu dotyczące zmiennej stopy procentowej, na którą składa się stawka referencyjna WIBOR 3M i marża banku wskazana w umowie kredytu, regulują wynagrodzenie banku w sposób jednoznaczny w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 kc, brak jest podstaw do badania ich pod kątem ich abuzywności.

Nawet jednak gdyby uznać, że postanowienia dotyczące oprocentowania kredytu nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, to należy wskazać, że zgodnie z art. 385 ¹ § 1 kc, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W myśl art. 385 ¹ § 2 kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z powyższym nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Jak wynika z art. 385 ¹ § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Zgodnie z art. 385 ¹ § 4 kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż postanowienia dotyczące oprocentowania kredytu zostały uzgodnione indywidualnie. Powód bowiem wynegocjował z pozwanym obniżenie marży banku. Choć na oprocentowanie składała się stała marża banku i stawka referencyjna WIBOR 3M, co do której powód nie prowadził negocjacji z pozwanym, to, zdaniem Sądu, nie można uznać, że postanowienie umowne dotyczące zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR 3M jest nieuczciwe. Zarzut ten powód uzasadniał brakiem rynkowego charakteru tego wskaźnika.

WIBOR jest wskaźnikiem oprocentowania pożyczek na krajowym rynku międzybankowym . Banki biorąc pod uwagę to, po jakiej stopie są w stanie sobie nawzajem pożyczać pieniądze, ustalają oprocentowanie kredytów dla klientów. Faktycznie WIBOR nie musi być oparty na rzeczywistych transakcjach pomiędzy bankami, ale na przybliżeniach, które wynikają z modeli matematycznych, a które pozwalają na złożenie oferty założenia depozytu. Te modele matematyczne nie mają bowiem abstrakcyjnego charakteru. Stawka ta wyznaczana jest każdego dnia roboczego o godzinie 11.00 podczas tzw. fixingu, jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania (w ujęciu rocznym) podawanego przez 10 największych banków działających w Polsce, które są uczestnikami panelu WIBOR, gdzie odrzucane są dwie najniższe i dwie najwyższe oferty. W wyniku takiej kalkulacji ustalana jest wysokość stawki WIBOR. W sytuacji, gdy w fixingu bierze udział mniejsza liczba banków (od 8 do 9), to odrzucane są dwie skrajne oferty – najwyższa i najniższa. W wariancie, kiedy banków jest mniej niż 8, w obliczaniu średniej biorą udział wszystkie zgłoszone oferty. WIBOR 3M nie uwzględnia tego, co dzieje się aktualnie na rynku, ale przewiduje, co wydarzy się na rynku w ciągu najbliższych trzech miesięcy, uwzględniając zachodzące procesy ekonomiczne. Co jednak najistotniejsze, stawka WIBOR zależy w istocie od stóp procentowych NBP. Banki lokują bowiem własne środki nabywając od NBP bony pieniężne, dzięki czemu zyskują odsetki w wysokości równej stopie referencyjnej NBP. Nabycie takiego bonu to odpowiednik założenia depozytu w NBP. Z uwagi na charakter oferenta tego bonu (NBP), jest to w istocie dla banku transakcja bez ryzyka. W rezultacie, aby bankowi opłacało się założyć taki depozyt w innym banku celem uzyskania odsetek, a zatem liczyć się z większym ryzykiem inwestycyjnym, kwota odsetek musi być odpowiednio wyższa od stopy referencyjnej NBP. Ponadto okres inwestycji w wyżej wymienione bony pieniężne wynosi 7 dni, podczas gdy depozyt międzybankowy 1, 3 lub 6 miesięcy, a zatem ryzyko inwestycyjne jest także wydłużone w czasie. Stąd WIBOR jest zawsze powiązany ze stopą referencyjną NBP i zawsze jest notowany nieco wyżej od niej. Stopa referencyjna NBP jest zatem ekonomicznym fundamentem dla określenia stopy wskaźnika WIBOR. Celem wyznaczenia ceny, po której bankowi warto zainwestować środki w innym banku niż NBP, bank musi oszacować również, jak przez czas inwestycji może zmieniać się stopa referencyjna. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że WIBOR jest wskaźnikiem arbitralnie ustalanym przez banki, bez związku z realiami ekonomicznymi na rynku.

Jednocześnie powód nie wykazał, aby dochodziło do manipulacji wskaźnikiem WIBOR, w szczególności aby miało to miejsce na skutek zachowania się pozwanego banku, który zresztą nie bierze udziału w fixingu, oraz by w ogóle wskaźnik ten był podatny na manipulacje, jak miało to miejsce z LIBOR.

Jak wcześniej wskazano, wysokość wskaźnika WIBOR ustalana jest na podstawie danych przekazywanych przez dziesięć banków, którymi są Bank (...), Bank (...) S.A., Bank (...) S.A., Bank (...) S.A., Bank (...) S.A., (...) S.A., (...) S.A., (...) S.A., (...) Bank (...) S.A. oraz (...) S.A. natomiast korzystają z niego wszystkie banki, a nie tylko pozwany bank. Ponieważ wskaźnik WIBOR jest ustalany przez podmiot inny niż kredytodawca, konsument nie musi rozumieć ani znać sposobu jego ustalania.

Jeśli zaś chodzi o rozkład ryzyka przy umowie kredytu o zmiennym oprocentowaniu ustalanym na podstawie wskaźnika referencyjnego WIBOR, to należy wskazać, że ryzyko zmiany wysokości tego wskaźnika, wbrew twierdzeniom powoda, obciąża obie strony umowy, a nie tylko kredytobiorcę. Wskaźnik WIBOR ulega zmianom będącym odbiciem zmieniającej się sytuacji ekonomicznej w skali makro. Czynniki makroekonomiczne, które wpływają na wysokość wskaźnika WIBOR, podlegają zmianom zarówno na korzyść kredytobiorcy jak i na korzyść kredytodawcy. Zauważyć przy tym należy, że umowa łącząca strony nie zawiera klauzuli minimalnego oprocentowania, co świadczy o braku uprzywilejowania kredytodawcy i równomiernym rozkładzie ryzyka związanego ze zmiennym oprocentowaniem.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, że umowy łącząca strony nie zawiera niedozwolonych postanowień umownych, wobec czego oddalił żądanie główne ustalenia, że postanowienia umowy wymienione w żądaniu głównym pozwu stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda.

Konsekwencją powyższego było oddalenie zgłoszonego przez powoda żądania głównego zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 30.469,74 zł, gdyż świadczenia, jakie powód spełniał do tej pory na podstawie umowy o kredyt, znajdują oparcie w ważnej umowie i nie stanowią w żadnej części świadczeń nienależnych.

Ponieważ żądania główne pozwu zostały oddalone należało zająć się zasadnością zgłoszonego przez powoda żądania ewentualnego.

Z uwagi na to, iż, jak to już wyżej wskazano, umowa kredytu łącząca strony nie zawiera żadnych niedozwolonych postanowień umownych, Sąd oddalił również żądanie ewentualne ustalenia, że postanowienia umowy wymienione w żądaniu ewentualnym pozwu stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda z pozostawieniem umowy w pozostałym zakresie w mocy.

Konsekwencją powyższego było oddalenie zgłoszonego przez powoda żądania ewentualnego zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 3.787,42 zł, gdyż świadczenia, jakie powód spełniał do tej pory na podstawie umowy o kredyt, znajdują oparcie w ważnej umowie i nie stanowią w żadnej części świadczeń nienależnych.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 8.117,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na którą złożyły się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w kwocie 5.400,00 zł ustalone stosownie do treści § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.), wynagrodzenie pełnomocnika powoda w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 2.700,00 zł ustalone stosownie do treści § 10 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia i opłata skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.