Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Sieradzu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 stycznia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Dagmara Kos

Protokolant: Dominika Górecka

po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 roku w F. na rozprawie

sprawy z powództwa Ł. E. i X. E.

przeciwko Rejonowemu (...) w G.

o ustalenie i zapłatę ewentualnie o ustalenie i zapłatę

1.  odmawia odrzucenia pozwu,

2.  oddala powództwo główne i ewentualne,

3.  zasądza od powódki Ł. E. na rzecz pozwanego Rejonowego Banku (...) w G. kwotę 2.708,50 (dwa tysiące siedemset osiem złotych pięćdziesiąt groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu,

4.  zasądza od powoda X. E. na rzecz pozwanego Rejonowego Banku (...) w G. kwotę 2.708,50 (dwa tysiące siedemset osiem złotych pięćdziesiąt groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 556/25

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 5 maja 2025 r. sprecyzowanym w dniu 27 maja 2025 r. skierowanym przeciwko pozwanemu Rejonowemu Bankowi (...) w G. powodowie Ł. E. i X. E. wnosili o ustalenie treści stosunku prawnego wynikającego z umowy nr (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu) z dnia 19 grudnia 2019 r. łączącego powodów oraz pozwanego poprzez wskazanie, iż na oprocentowanie kredytu składa się jedynie marża banku w wysokości 1,83 p.p. i zasądzenie od pozwanego solidarnie ewentualnie łącznie na rzecz powodów kwoty 77.763,16 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zwrotu nadpłat dokonanych w związku z zastosowaniem przez pozwanego niedozwolonych postanowień w umowie nr (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu) z dnia 19 grudnia 2019 r. Ewentualnie wnosili oni o ustalenie treści stosunku prawnego wynikającego z umowy nr (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu) z dnia 19 grudnia 2019 r. łączącego powodów oraz pozwanego poprzez wskazanie, iż na oprocentowanie kredytu składa się jedynie marża banku w wysokości 1,83 p.p. oraz stała stawka WIBOR 3M w wysokości 1,73 % z dnia podpisania do końca trwania umowy i zasądzenie od pozwanego solidarnie ewentualnie łącznie na rzecz powodów kwoty 76.315,18 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zwrotu nadpłat dokonanych w związku z zastosowaniem przez pozwanego niedozwolonych postanowień w (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu) z dnia 19 grudnia 2019 r. Jednocześnie wnosili oni o zasądzenie od pozwanego solidarnie ewentualnie łącznie na ich rzecz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazywali, że jako konsumenci zawarli z pozwanym umowę kredytu z oprocentowaniem zmiennym opartym o stopę zmiennego oprocentowania WIBOR 3M, na mocy której pozwany udzielił im kredytu w wysokości 400.000,00 zł. Zarzucili oni pozwanemu, że wprowadzając do umowy zapisy dotyczące zmiennego oprocentowania według stawki referencyjnej WIBOR 3M mógł on arbitralnie kształtować wysokość ich zobowiązania. Zarzucili też pozwanemu, że nie zostali rzetelnie poinformowani o ryzyku związanym ze zmiennym oprocentowaniem kredytu oraz o tym w jaki sposób zmiana wskaźnika WIBOR 3M wpływa na wysokość raty kredytu oraz o tym, że stawka WIBOR 3M może drastycznie wzrosnąć. Wskazywali, że brak przekazania im takich rzetelnych informacji spowodował, iż zawierając umowę nie byli oni w pełni świadomi jak kształtować się będzie ich zobowiązanie w przypadku wzrostu wskaźnika WIBOR. W konsekwencji twierdzili oni, że postanowienia umowy dotyczące ustalania oprocentowania kredytu stanowią klauzule abuzywne i jako takie nie mogą ich wiązać. Twierdzili również, że powinna być im zwrócona nienależnie wpłacona część rat odsetkowych odpowiadających wskaźnikowi WIBOR.

(pozew- k.3-39, sprecyzowanie pozwu- k.76-112)

Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2025 r. Sąd oddalił wniosek powodów o zabezpieczenie powództwa.

(postanowienie- k.149)

W odpowiedzi na pozew pozwany wnosił o odrzucenie pozwu w całości z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej dla rozstrzygnięcia spraw związanych ze wskaźnikiem referencyjnym WIBOR a w braku podstaw do odrzucenia pozwu wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów solidarnie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu (w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł) wraz z odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazał, że wskaźnik WIBOR zastosowany do ustalenia oprocentowania kredytu powodów jest wskaźnikiem stosowanym w sektorze bankowym za aprobatą takich instytucji jak NBP i KNF a powodowie zostali poinformowani o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową a zatem, że wypełnił on obowiązek informacyjny.

(odpowiedź na pozew- k.151-165)

Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2026 r. pełnomocnik powodów popierał powództwo główne i ewentualne a pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu.

(protokół rozprawy z dnia 16 stycznia 2026 r. na płycie CD 00:02:09 – 01:52:53- koperta k.254)

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

W 2019 r. będący małżonkami pozostającymi w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej powodowie Ł. E. i X. E. potrzebowali środków finansowych w kwocie około 400.000,00 zł na budowę domu i w celu ich pozyskania postanowili oni zaciągnąć kredyt. W tym czasie powód prowadził działalność gospodarczą a powódka była zatrudniona na podstawie umowy o pracę i nie prowadziła działalności gospodarczej.

(zeznania powodów: X. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:41:52 – 01:44:19 w zw. z 00:02:42 – 00:28:06- koperta k.254, Ł. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:44:19 – 01:45:35 w zw. z 00:28:06 – 00:52:31- koperta k.254, kserokopia wniosku- k.171-172)

Powodowie sprawdzali ofertę kredytową różnych banków a w tym ofertę kredytową pozwanego. W pozwanym banku została im przedstawiona oferta kredytu z oprocentowaniem zmiennym na standardowych warunkach cenowych. W tym czasie pozwany bank nie oferował kredytów z oprocentowaniem stałym. W czasie przedstawiania powodom oferty kredytowej został im wydany formularz informacyjny przedstawiający warunki cenowe kredytu.

(zeznania świadków: K. I.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 00:53:22 – 01:17:57- koperta k.254, J. V.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:17:57 – 01:38:54- koperta k.254, zeznania powodów: X. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:41:52 – 01:44:19 w zw. z 00:02:42 – 00:28:06- koperta k.254, Ł. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:44:19 – 01:45:35 w zw. z 00:28:06 – 00:52:31- koperta k.254)

Po zapoznaniu się z ofertą kredytową pozwanego powodowie dwukrotnie byli w pozwanym banku w celu negocjowania warunków cenowych proponowanego przez ten bank kredytu. Na spotkaniach tych pozwani pokazywali pracownikom banku pozyskane przez nich oferty kredytowe z innych banków i chcieli negocjować marżę banku i prowizję. Ponieważ pracownicy banku nie mieli możliwości samodzielnego negocjowania warunków cenowych kredytu wystąpili oni do Zarządu pozwanego o odstępstwo dla powodów od standardowych warunków cenowych i uzyskanie dla nich indywidualnych warunków cenowych. Po tym wystąpieniu Zarząd podjął decyzję, z której wynikało, że w przypadku powodów mogą być zastosowane korzystniejsze niż standardowe warunki cenowe polegające na obniżeniu marży z 2,70 % do 1,85 % a decyzja Zarządu w tym przedmiocie została przekazana powodom. Powodowie zdecydowali się wówczas na zawarcie umowy kredytu z pozwanym bankiem, gdyż oferowany przez niego kredyt miał najniższe raty spłaty.

(zeznania świadków: K. I.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 00:53:22 – 01:17:57- koperta k.254, J. V.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:17:57 – 01:38:54- koperta k.254, częściowo zeznania powodów: X. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:41:52 – 01:44:19 w zw. z 00:02:42 – 00:28:06- koperta k.254, Ł. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:44:19 – 01:45:35 w zw. z 00:28:06 – 00:52:31- koperta k.254)

Gdy powodowie zdecydowali się na zawarcie umowy kredytu z pozwanym, złożyli w dniu 3 grudnia 2019 r. wniosek o przygotowanie dla nich formularza informacyjnego. We wniosku wskazali, że wnioskują o kredyt w kwocie 400.000,00 zł na 300 miesięcy, wypłacony w 6 transzach, spłacany w ratach malejących z okresem karencji w spłacie kapitału 18 miesięcy na budowę systemem gospodarczym domu jednorodzinnego w R. na (...) objętej (...). Został dla nich wówczas przygotowany kolejny formularz informacyjny, który uwzględniał standardowe warunki cenowe. Z formularza tego wynikało, że kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej stanowiącej sumę stawki bazowej i stałej marży banku. Wynikało z niego, że stawką bazową jest stopa WIBOR 3M obliczana z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, jako średnia arytmetyczna kwotowań w kwartale poprzedzającym kwartał naliczania odsetek oraz, że zmieniona stawka bazowa obowiązuje od pierwszego dnia kwartału kalendarzowego a zmiana wysokości stawki bazowej powoduje zmianę wysokości oprocentowania o taką samą liczbę punktów procentowych. Z formularza wynikało, że stawka bazowa WIBOR 3M wynosi jeden 1,72 %, a marża podstawowa banku wynosi 3,5 punktów procentowych. W formularzu informacyjnym znajdowała się też informacja, że oprocentowanie kredytu hipotecznego może się zmienić, co oznacza, że wysokość rat może się zwiększyć lub zmniejszyć. Powodowie potwierdzili swoimi podpisami otrzymanie formularza informacyjnego.

(zeznania świadków: K. I.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 00:53:22 – 01:17:57- koperta k.254, J. V.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:17:57 – 01:38:54- koperta k.254, kserokopia formularza- k.168-170, kserokopia wniosku- k.171-172)

Pracownicy banku także udzielili powodom w tym czasie informacji, iż jeśli stawka WIBOR ulegnie zmianie to zmianie ulegnie też oprocentowanie kredytu a to ma wpływ na wysokość raty kredytu. Powodom zostały też przedstawione i wydane 4 symulacje wskazujące jak zmiana oprocentowania wpływa na wysokość rat. Pierwsza symulacja dotyczyła warunków standardowych, druga obrazowała zmianę wysokości raty przy wzroście oprocentowania o 4 punkty procentowe, trzecia obrazowała zmianę wysokości raty przy wzroście oprocentowania o 10 punktów procentowych a czwarta obrazowała różnicę między maksymalną i minimalną stawką z okresu ostatnich 3 miesięcy. Pracownicy banku udzielili powodom informacji, że wskaźnik WIBOR ustalają największe banki w Polsce. Nie informowali ich w jaki sposób wskaźnik ten jest ustalany i od czego zależy jego wysokość. Nie zapewniali oni powodów, że wskaźnik WIBOR nie przekroczy jakiegoś poziomu.

(zeznania świadków: K. I.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 00:53:22 – 01:17:57- koperta k.254, J. V.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:17:57 – 01:38:54- koperta k.254, częściowo zeznania powodów: X. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:41:52 – 01:44:19 w zw. z 00:02:42 – 00:28:06- koperta k.254, Ł. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:44:19 – 01:45:35 w zw. z 00:28:06 – 00:52:31- koperta k.254)

Powodowie mieli świadomość, że w przypadku wzrostu wskaźnika WIBOR zmieni się oprocentowanie kredytu.

(zeznania powodów: X. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:41:52 – 01:44:19 w zw. z 00:02:42 – 00:28:06- koperta k.254, Ł. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:44:19 – 01:45:35 w zw. z 00:28:06 – 00:52:31- koperta k.254)

Gdy powodowie zdecydowali się zaciągnąć kredyt w pozwanym banku, złożyli oni wiosek kredytowy. Wniosek ten stanowił formularz bankowy, który został wypełniony w obecności powodów przez Dyrektora Oddziału banku. We wniosku powodowie wnioskowali o kredyt w kwocie 400.000,00 zł na 300 miesięcy, wypłacony w 6 transzach, spłacany w ratach malejących z okresem karencji w spłacie kapitału 18 miesięcy na budowę systemem gospodarczym domu jednorodzinnego w R. na (...) objętej (...). Jako zabezpieczenie spłaty kredytu powodowie proponowali hipotekę na nieruchomości, cesję polisy ubezpieczenia nieruchomości na rzecz banku odnawianą w takim samym zakresie przez cały okres kredytowania i pełnomocnictwo do pobierania środków z rachunków bankowych wskazanych we wniosku. We wniosku znajdowało się oświadczenie, że powodowie zostali poinformowani przez pracownika banku o ponoszeniu ryzyka zmiany stopy procentowej w związku z zaciągnięciem kredytu o zmiennym oprocentowaniu, polegającym na tym, iż w przypadku wzrostu stawki bazowej WIBOR 3M podwyższeniu ulega oprocentowanie kredytu, które spowoduje wzrost spłaty raty kredytu oraz o ryzyku zmiany cen rynkowych zabezpieczenia spłaty kredytu a także oświadczenie, że powodowie otrzymali informację przedstawiającą wyniki symulacji spłaty kredytu w przypadku aktualnego poziomu stawki bazowej WIBOR 3M, od której zależy oprocentowanie kredytu lub pożyczki powiększonej o marżę banku, wzrostu stawki bazowej WIBOR 3M, od której zależy oprocentowanie kredytu lub pożyczki o 4 punkty procentowe powiększonej o marżę banku, wzrostu stawki bazowej WIBOR 3M, od której zależy oprocentowanie kredytu lub pożyczki w skali odpowiadającej różnicy między maksymalnym i minimalnym poziomem stawki bazowej WIBOR 3 M w ciągu ostatnich 12 miesięcy powiększonej o marżę banku i wzrostu stawki bazowej WIBOR 3M, od której zależy oprocentowanie kredytu lub pożyczki do poziomu 10% powiększonej o marżę banku. Znajdowało się w nim też oświadczenie, że na podstawie uzyskanych informacji i przedstawionych symulacji spłat wnioskowanego kredytu, świadomie złożyli wniosek o udzielenie kredytu hipotecznego. Ponadto znajdowało się w nim oświadczenie, że powodowie są świadomi bardzo długiego okresu spłaty zobowiązania i zostali poinformowani o podwyższonym ryzyku tego produktu. Znajdowały się w nim też oświadczenia, że zostały im udzielone wyjaśnienia dotyczące informacji zawartych w przekazanym im formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu zabezpieczonego hipotecznie i postanowień zawartych w umowie, że otrzymali wszelkie informacje niezbędne do podjęcia decyzji w zakresie zaciąganego zobowiązania kredytowego, że uzyskali od pracownika banku wszystkie wyjaśnienia do zgłaszanych wątpliwości i że mają pełną świadomość ryzyka związanego z zaciąganym zobowiązaniem kredytowym. Oświadczenia znajdujące się we wniosku kredytowym zostały odczytane powodom. Powodowie podpisali się pod wnioskiem o kredyt zawierającym wskazane oświadczenia.

(zeznania świadków: K. I.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 00:53:22 – 01:17:57- koperta k.254, J. V.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:17:57 – 01:38:54- koperta k.254, częściowo zeznania powodów: X. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:41:52 – 01:44:19 w zw. z 00:02:42 – 00:28:06- koperta k.254, Ł. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:44:19 – 01:45:35 w zw. z 00:28:06 – 00:52:31- koperta k.254, kserokopia wniosku- k.173-174)

Gdy powodowie przybyli do banku podpisać umowę była już ona przygotowana do podpisu. Powód czytał umowę przed podpisaniem a powódka czytała ją wybiórczo. Powodowie nie zadawali pracownikom banku pytań dotyczących tej umowy.

(zeznania świadków: K. I.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 00:53:22 – 01:17:57- koperta k.254, J. V.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:17:57 – 01:38:54- koperta k.254, zeznania powodów: X. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:41:52 – 01:44:19 w zw. z 00:02:42 – 00:28:06- koperta k.254, Ł. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:44:19 – 01:45:35 w zw. z 00:28:06 – 00:52:31- koperta k.254 )

W dniu 19 grudnia 2019 r. powodowie zawarli z Rejonowym Bankiem (...) w G. umowę nr (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu). Zgodnie z § 1 ust. 1 tej umowy bank udzielił im kredytu w wysokości 400.000,00 zł na zasadach określonych w umowie oraz w „Regulaminie udzielania kredytów i pożyczek zabezpieczonych hipotecznie klientom indywidualnym w Rejonowym Banku (...) w G.”, stanowiącym załącznik do umowy. Jak wynikało z § 1 ust. 3 umowy kredyt udzielony został na okres 300 miesięcy to jest od 19 grudnia 2019 r. do 30 listopada 2044 r. Zgodnie z § 2 ust. 1 tej umowy kredyt przeznaczony był na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w miejscowości R., na (...) objętej (...).

(zeznania świadków: K. I.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 00:53:22 – 01:17:57- koperta k.254, J. V.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:17:57 – 01:38:54- koperta k.254, częściowo zeznania powodów: X. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:41:52 – 01:44:19 w zw. z 00:02:42 – 00:28:06- koperta k.254, Ł. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:44:19 – 01:45:35 w zw. z 00:28:06 – 00:52:31- koperta k.254, kserokopia umowy- k.204-208 )

Zgodnie z § 5 ust. 1 umowy kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej stanowiącej sumę stawki bazowej i stałej marży banku. W myśl § 5 ust. 2 umowy stawką bazową jest stopa (...) 3M obliczana z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku jako średnia arytmetyczna kwotowań w kwartale poprzedzającym kwartał naliczania odsetek. Zmieniona stawka bazowa obowiązuje od pierwszego dnia kwartału kalendarzowego. Zmiana wysokości stawki bazowej powoduje zmianę wysokości oprocentowania o taką samą liczbę punktów procentowych. Zgodnie z § 5 ust. 3 umowy w dniu zawarcia umowy stawka bazowa (...) 3M wynosiła jeden 1,72 %. Zgodnie z § 5 ust. 4 umowy stała marża banku składała się z marży podstawowej, która wynosiła 1,83 punktów procentowych podwyższonej o 1 punkt procentowy z uwagi na objęcie ochroną ubezpieczenia pomostowego przez okres wskazany w umowie. Stosownie do § 5 ust. 5 umowy łącznie oprocentowanie kredytu na dzień zawarcia umowy (suma stawki bazowej oraz stałej marży) wynosiło 4,55 % w stosunku rocznym. W myśl § 5 ust. 6 umowy oprocentowanie po upływie okresów ubezpieczenia miało stanowić sumę stawki bazowej i marży podstawowej i w dniu zawarcia umowy wynosiło 3,55 % w stosunku rocznym. Z § 2 pkt 33 Regulaminu stanowiącego integralną część umowy wynikało, że stopa WIBOR jest to liczona w stosunku rocznym wysokość oprocentowania pożyczek na polskim rynku międzybankowym ustalana w każdy dzień roboczy o godzinie 11.00 czasu (...). Z § 10 ust. 3 tego Regulaminu wynikało, że zmienna stopa procentowa stanowi sumę stawki bazowej i marży banku.

(kserokopia umowy kredytu- k.204-208, kserokopia Regulaminu- k.53-61)

Kredyt został powodom wypłacony zgodnie z umową.

(bezsporne)

W dniu 11 kwietnia 2022 r. powodowie i pozwany zawarli aneks nr (...) do umowy kredytu. Na mocy tego aneksu dodali do umowy § 5 ust. 4 a, z którego wynikało, że podstawowa marża banku od 1 maja 2022 r. do 30 kwietnia 2023 r. zostaje obniżona o 0,5 punktu procentowego i w tym okresie wynosić będzie 1,33 punktów procentowych. Dodali też do umowy § 5 ust. 4 b, z którego wynikało, że oprocentowanie kredytu na dzień zawarcia aneksu wynosi 5,33 % w stosunku rocznym, (suma stawki bazowej oraz marży podstawowej). Ponadto dodali § 5 ust. 4 c, z którego wynikało, że od 1 maja 2023 r. podstawowa marża banku wzrośnie i wynosić będzie 1,83 punktów procentowych.

(kserokopia aneksu- k.52)

Powodowie zamieszkali w domu kupionym za kredyt.

( zeznania powoda X. E.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:41:52 – 01:44:19 w zw. z 00:02:42 – 00:28:06- koperta k.254 )

W okresie od 3 stycznia 2020 r. do 28 lutego 2025 r. powodowie wpłacili na poczet spłaty kredytu kwotę 132.838,71 zł. Nadal spłacają oni udzielony im kredyt.

( zeznania świadków: K. I.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 00:53:22 – 01:17:57- koperta k.254, J. V.- protokół rozprawy na płycie CD z dnia 16 stycznia 2026 r. 01:17:57 – 01:38:54- koperta k.254 kserokopia historii spłat- k.64-65)

W piśmie z dnia 29 kwietnia 2024 r. adresowanym do pozwanego pełnomocnik powodów sporządził reklamację w zakresie zmiennego oprocentowania według stawki referencyjnej WIBOR, które zostało zawarte w umowie kredytu nr (...) z dnia 19 grudnia 2019 r. i wnosił o usunięcie z umowy kredytowej zmiennego oprocentowania kredytu według stawki referencyjnej WIBOR i przyjęcie, że zawarta umowa kredytowa od momentu jej obowiązywania jest oprocentowana marżą banku, której wysokość określona została w umowie kredytowej, o dokonanie przeliczenia od momentu zawarcia umowy kredytowej należnych bankowi odsetek, przyjmując, że udzielony kredyt jest oprocentowany marżą określoną w umowie kredytowej, o zwrot kwoty nadpłaty, która powstała na skutek usunięcia z umowy kredytowej zmiennego oprocentowania według stawki referencyjnej WIBOR i o usunięcie z umowy kredytowej zmiennego oprocentowania. W reklamacji tej powodowie wzywali też pozwanego do zapłaty kwoty 52.198,85 zł tytułem zwrotu nienależnie uiszczonych rat odsetkowych naliczonych w oparciu o zmienne oprocentowanie według stawki referencyjnej WIBOR. Reklamacja ta nie została doręczona pozwanemu.

(kserokopia reklamacji- k.66-68)

Ustaleń stanu faktycznego Sąd dokonał w oparciu o zeznania przesłuchiwanych świadków, częściowo w oparciu o zeznania powodów oraz w oparciu o powołane wyżej dokumenty, których treści strony nie kwestionowały a pozostałe złożone dokumenty Sąd pominął, jako że nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w tej części, w której podawał on, iż powodowie nie zostali poinformowani w jaki sposób zmiana oprocentowania kredytu będzie przekładać się na ratę kredytu. Jego zeznania w tym zakresie nie tylko pozostawały w sprzeczności z zeznaniami świadków, zeznaniami powódki i informacjami wynikającymi z podpisanych przez niego dokumentów w postaci formularza informacyjnego i wniosku kredytowego ale też były wewnętrznie sprzeczne, gdyż powód przyznawał też, że wiedział, że jak oprocentowanie wzrośnie, to rata kredytu będzie wyższa. Sąd nie dał też wiary zeznaniom powoda w tej części, w której podawał on, że po informacjach przedstawionych mu w banku na temat kredytu miał świadomość, że rata kredytu może być wyższa o 200,00 – 300,00 zł. Jego zeznania w tej części pozostawały bowiem w sprzeczności z zeznaniami przesłuchiwanych świadków oraz z symulacjami. Jednocześnie Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w tym zakresie, w którym podawał, że nie zostały mu przedstawione symulacje zmiany wysokości rat w przypadku zmiany wysokości oprocentowania. Jego zeznania w tym zakresie pozostawały w sprzeczności nie tylko z zeznaniami przesłuchanych świadków ale też z oświadczeniem złożonym przez powoda we wniosku kredytowym, z którego wprost wynika, że symulacje takie zostały mu przedstawione. Sąd nie dał też wiary zeznaniom powoda w tej części, w które podawał on, że bank nie przygotowywał dla powodów więcej niż jednej oferty kredytowej. Pozostawały one bowiem w sprzeczności z zeznaniami przesłuchanych świadków, treścią formularza informacyjnego przygotowanego dla powodów oraz treścią umowy, z której wynika, że powodowie zawarli ją na korzystniejszych niż standardowe warunkach cenowych.

Sąd nie dał wiary zeznaniom powódki w tej części, w której podawała ona, że powodowie nie negocjowali z pozwanym marży kredytu. Jej zeznania w tym zakresie pozostawały bowiem w sprzeczności z zeznaniami przesłuchanych świadków, z treścią formularza informacyjnego i z treścią umowy kredytu.

Sąd nie dał wiary zeznaniom powodów w tej części, w której podawali oni, że wniosek kredytowy został wypełniony przez pracownika banku pod ich nieobecność. Ich zeznania w tym zakresie pozostawały nie tylko w sprzeczności z zeznaniami przesłuchanych świadków ale też były nielogiczne.

Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd pominął dowód z opinii biegłego z zakresu finansów, rachunkowości i bankowości na fakty wskazane w pozwie, jako że nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powodowie w pierwszej kolejności domagali się ustalenia treści stosunku prawnego wynikającego z umowy nr (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu) z dnia 19 grudnia 2019 r. poprzez wskazanie, iż na oprocentowanie kredytu składa się jedynie marża banku w wysokości 1,83 p.p. i zasądzenia od pozwanego na ich rzecz kwoty 77.763,16 zł stanowiącej nadpłatę rat wynikającą z zastosowania przez pozwanego niedozwolonych postanowień umownych. W ramach roszczenia ewentualnego domagali się oni ustalenia treści stosunku prawnego wynikającego z umowy nr (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu) z dnia 19 grudnia 2019 r. poprzez wskazanie, iż na oprocentowanie kredytu składa się jedynie marża banku w wysokości 1,83 p.p. oraz stała stawka WIBOR 3M w wysokości 1,73 % z dnia podpisania do końca trwania umowy i zasądzenia od pozwanego kwoty 76.315,18 zł stanowiącej nadpłatę rat wynikającą z zastosowania przez pozwanego niedozwolonych postanowień umownych.

Pozwany wnosił w pierwszej kolejności o odrzucenie pozwu twierdząc, iż dla roszczeń zgłoszonych przez powodów droga sądowa jest niedopuszczalna.

Jak wynika z art. 199 pkt 1 kpc Sąd odrzuci pozew, jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. Niedopuszczalność drogi sądowej jako przyczyna odrzucenia pozwu występuje w każdym przypadku, gdy wniesiony pozew nie dotyczy rozstrzygnięcia sprawy cywilnej w rozumienie art. 1 kpc bądź też dotyczy sprawy zaliczanej do spraw cywilnych, ale przekazanych na podstawie przepisów szczególnych do właściwości innych organów (art. 2 § 3 kpc).

Żądania powodów, zarówno główne jak i ewentualne, dotyczą ustalenia treści stosunku prawnego wynikającego z zawartej przez strony umowy kredytu oraz zasądzenia należności na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Powodowie domagają się zatem rozstrzygnięcia spraw ze stosunków z zakresu prawa cywilnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 199 pkt 1 kpc odmówił odrzucenia pozwu.

Powodowie domagając się w ramach żądania głównego ustalenia treści stosunku prawnego wynikającego z umowy nr (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu) z dnia 19 grudnia 2019 r. twierdzili, że część postanowień tej umowy i część postanowień „Regulaminu udzielania kredytów i pożyczek zabezpieczonych hipotecznie klientom indywidualnym w Rejonowym Banku (...) w G.”, stanowiącego jej integralną część, stanowią niedozwolone postanowienia umowne, które nie wiążą powodów a domagając się zasądzenia od pozwanego kwoty po 77.763,16 zł twierdzili, że kwota ta stanowi nienależnie wpłacone przez nich raty odsetkowe odpowiadające wskaźnikowi WIBOR.

Jak wynika z art. 189 kpc powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że interes prawny w rozumieniu tego przepisu istnieje wówczas, gdy zachodzi niepewność stanu prawnego lub prawa, powodująca potrzebę ochrony prawnej. Niepewność ta musi mieć charakter obiektywny, to jest istnieć na podstawie rozumnej oceny sytuacji, w której powód występuje z tego rodzaju powództwem. Dlatego też nie można zakwestionować interesu prawnego w żądaniu ustalenia treści stosunku prawnego, gdy ma ona znaczenie dla sytuacji prawnej podmiotu występującego z żądaniem.

W ocenie Sądu powodowie mają interes prawny w ustaleniu treści stosunku prawnego łączącego ich z pozwanym. Podpisanie przez powodów i pozwanego umowy kredytu wygenerowało bowiem długoterminowy stosunek prawny, który zgodnie z jego treścią nie został dotychczas wykonany. W braku zatem ustalenia na przyszłość faktu niezwiązania powodów kwestionowanymi przez nich postanowieniami umowy i Regulaminu, w oparciu o jaki umowa ta została zawarta, istniałoby ryzyko, że musieliby oni w dalszym ciągu ponosić koszty kredytu wskazane w umowie i wytaczać kolejne powództwo o zapłatę świadczeń nienależnych. Dopiero zatem stwierdzenie w wyroku, że konkretne postanowienia umowy kredytu i Regulaminu, w oparciu o który została ona zawarta, są nieważne lub bezskuteczne, zagwarantuje powodom zwolnienie ich z obowiązku regulowania w przyszłości rat kredytu, które według ich twierdzeń są zawyżone. Orzeczenie ustalające zniesie zatem wątpliwości stron co do treści umowy i zapobiegnie dalszemu sporowi o roszczenia banku wynikające z umowy. To zaś przesądza o wykazaniu przez powodów posiadania przez nich interesu prawnego w ustaleniu nieważności kwestionowanych przez nich postanowień umowy i Regulaminu.

Zgodnie z art. 385 ¹ § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Z przepisu tego wynika zatem, że aby uznać postanowienie umowne za niedozwolone powinny zostać spełnione następujące przesłanki:

- postanowienie nie było indywidualnie uzgodnione (nie było negocjowane),

- postanowienie nie dotyczy sformułowanych jednoznacznie głównych świadczeń stron,

- w wyniku zawarcia w umowie tego postanowienia prawa i obowiązki konsumenta zostały ukształtowane w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,

- doszło tym samym do rażącego naruszenia interesów konsumenta.

Zgodnie z art. 385 ² kc oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

Zgodnie z art. 22 ¹ kc za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

W przedmiotowej sprawie bezsporne było, że powódka w chwili zawierania umowy kredytu nie prowadziła działalności gospodarczej i zawierała umowę kredytu jako konsumentka. Bezsporne też było, że powód prowadził w tym czasie działalność gospodarczą, co nie oznacza jednak, iż nie mógł on w tym czasie zawierać umów w charakterze konsumenta. W ocenie Sądu zawierając umowę kredytu powód działał właśnie jako konsument. Powodowie potrzebowali kredytu na budowę domu a więc na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych. Wynika to zresztą z treści wniosku kredytowego i samej umowy kredytu. Cel, na jaki udzielony został kredyt, nie był więc związany z działalnością gospodarczą prowadzoną przez powoda. Nie ulega też wątpliwości, iż powodowie po wybudowaniu domu zamieszkali w nim. Skoro zatem obojgu powodom przysługiwał status konsumentów przy zawarciu umowy kredytu, umowę można badać pod kątem zawierania przez nią niedozwolonych postanowień umownych.

Powodowie wskazywali, że w zawartej przez nich umowie kredytu znajdują się klauzule abuzywne, które określają wysokość oprocentowania kredytu jako sumę marży banku i zmiennej stopy referencyjnej WIBOR. Postanowienia umowne dotyczące zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR są postanowieniami, które dotyczą głównego świadczenia a zatem o ich ewentualnym abuzywnym charakterze można byłoby mówić tylko wtedy, gdyby nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG stanowi bowiem, że ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy ani określenia głównego przedmiotu umowy, ani relacji ceny i wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem. Zgodnie zaś z art. 385 ¹ § 1 kc niedozwolonymi postanowieniami umownymi nie są postanowienia umowy, które określają wynagrodzenie, jeśli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Postanowienie sformułowane jednoznacznie, to takie, które wyrażono prostym i zrozumiałym językiem. Postanowienie niejednoznaczne zaś, to takie, które nie jest dla konsumenta łatwo zrozumiałe.

W wyroku z dnia 13 lipca 2023 r. wydanym w sprawie C-265/22 TSUE wskazał, że decydującą rolę w ramach oceny jednoznaczności postanowień umownych odgrywają, po pierwsze, kwestia, czy warunki umowne zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem, w taki sposób, że umożliwiają przeciętnemu konsumentowi, czyli konsumentowi właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i rozsądnemu, ocenę kosztu (oprocentowania), a po drugie, wskazanie albo niewskazanie w umowie kredytu informacji uważanych w świetle charakteru towarów i usług będących jego przedmiotem za istotne. Jeśli chodzi o wynagrodzenie za kredyt w postaci odsetek obliczonych na podstawie zmiennej stopy procentowej ustalonej poprzez odniesienie do oficjalnego wskaźnika, to wymóg przejrzystości należy rozumieć w ten sposób, że wymaga on w szczególności, aby właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie sposobu obliczania tej stopy i oszacować w ten sposób, na podstawie jasnych
i zrozumiałych kryteriów, potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla jego zobowiązań finansowych. Wśród istotnych elementów, które sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę przy dokonywaniu niezbędnych ustaleń w tym względzie, znajdują się nie tylko treść informacji udzielonych przez kredytodawcę w ramach negocjacji danej umowy kredytu, lecz również okoliczność, że główne elementy dotyczące obliczania wskaźnika referencyjnego są łatwo dostępne ze względu na ich publikację.

Zdaniem Sądu pozwany w całości wypełnił obowiązki informacyjne wobec powodów. Powodowie zostali poinformowani o ryzyku zmiennej stopy procentowej już na etapie zapoznawania się z ofertą kredytową banku, kiedy to otrzymali formularz informacyjny, z którego wynikało, że w przypadku wzrostu oprocentowania kredytu wzrosną raty spłaty. Już w tym formularzu powodowie zostali poinformowani, że zmienna stopa oprocentowania stanowi sumę stawki bazowej WIBOR 3M i stałej marży banku oraz o tym, że zmiana wysokości stawki bazowej powoduje zmianę wysokości oprocentowania. Co więcej powodowie na tym etapie podjęli negocjacje z pozwanym dotyczące właśnie oprocentowania proponowanego im kredytu, w ramach których domagali się, skutecznie zresztą, obniżenia marży banku, która miała wpływ na wysokość oprocentowania.

Kolejne informacje o ryzyku zmiennego oprocentowania zostały powodom udzielone w czasie składania przez nich wniosku o kredyt. W tym czasie bowiem otrzymali oni kolejny formularz informacyjny z informacjami na temat zmiennego oprocentowania kredytu i wpływie wzrostu stawki bazowej WIBOR 3M na wysokość rat a ponadto byli oni informowani przez pracowników banku, że w przypadku wzrostu oprocentowania wzrośnie wysokość miesięcznej raty kredytu i otrzymali 4 symulacje obrazujące jak wzrost stawki referencyjnej (...) przekłada się na wysokość miesięcznej raty, co potwierdzili składając podpisy na wniosku kredytowym. Mając informacje o wpływie wzrostu oprocentowania na ratę kredytu powodowie złożyli wniosek kredytowy, w którym wskazali wnioskowaną kwotę kredytu i system spłaty rat. Powodowie złożyli też oświadczenia zawarte we wniosku kredytowym, w których potwierdzili, że zostali poinformowani przez bank o ryzyku związanym ze zmianą stopy procentowej. Mając na uwadze składane przez powodów oświadczenia w procesie zawierania umowy o kredyt oraz fakt przedstawienia powodom symulacji unaoczniających przekładanie się wzrostu stawki (...) 3M na wysokość raty stwierdzić należy, że po przekazanych im informacjach mogli oni mieć rozeznanie, ile wynosiłyby ich raty, gdyby oprocentowanie zostało podwyższone w związku ze wzrostem stawki referencyjnej WIBOR. Powodowie zresztą sami przyznawali, że mieli świadomość zawierając umowę kredytu, że przy wzroście stawki referencyjnej, a co za tym idzie wzroście oprocentowania kredytu, wzrośnie wysokość obciążających ich rat spłaty kredytu.

W ocenie Sądu postanowienia umowy kredytu i „Regulaminu udzielania kredytów i pożyczek zabezpieczonych hipotecznie klientom indywidualnym w Rejonowym Banku (...) w G.”, dotyczące stopy referencyjnej WIBOR 3M, w oparciu o jaką był oprocentowany kredyt, jakie zdaniem powodów miały stanowić postanowienia niedozwolone, zostały przy tym sformułowane prostym i zrozumiałym językiem. Powodowie, w oparciu o informacje przekazane im przez kredytodawcę byli w stanie zrozumieć metodę obliczania przez kredytodawcę stopy procentowej i oszacować w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria (stała marża + WIBOR 3M) potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań. Błędne jest natomiast przekonanie powodów, iż kredytodawca miał obowiązek dokładnego wyjaśnienia im sposobu wyznaczania wskaźnika WIBOR albowiem to nie on ustala jego wysokość a jedynie bazuje na nim ustalając ostateczną stopę procentową udzielonego kredytu.

W ocenie Sądu przekazywane powodom informacje w zakresie ryzyka zmiennego oprocentowania były jasne i zrozumiałe, nie tylko pod względem gramatycznym, ale i ekonomicznym. W kontekście przekazanych im symulacji spłat rat kredytu, które obrazowały jak wzrost stawki referencyjnej WIBOR 3M wpływa na wysokość rat kredytu, nie można uznać, by powodowie nie mieli świadomości, jak zmieni się rata a tym samym koszt kredytu, jeśli do znacznego wzrostu stawki referencyjnej WIBOR 3M dojdzie, czego nie można było wykluczyć na przestrzeni długiego czasu obowiązywania umowy. Przedstawione powodom symulacje świadczą o dopełnieniu wymogów przedstawienia im wszystkich informacji mogących mieć wpływ na zakres ich obowiązków. Informacje te przy tym pozwalały im na dokonanie samodzielnej oceny jakie skutki ekonomiczne może mieć dla nich zawarcie umowy, jeśli stawka WIBOR 3M wzrośnie.

Na marginesie wskazać też należy, że stawki WIBOR są ogólnodostępne, gdyż są one publikowane przez (...) S.A. na stronie internetowej gpwbenchmark.pl. Ogólnodostępna jest też i była informacja o tym, jak stawki te są wyliczane. Ogólnodostępność wskazanych informacji oznacza, że każdy kredytobiorca ma możliwość z łatwością zapoznać się z nimi przed zawarciem umowy kredytu a informacje o historycznych poziomach stawek WIBOR mogą dać mu wyobrażenie o możliwym wzroście raty na skutek wzrostu tych stawek.

Ponieważ postanowienia umowy kredytu i „Regulaminu udzielania kredytów i pożyczek zabezpieczonych hipotecznie klientom indywidualnym w Rejonowym Banku (...) w G.”, dotyczące zmiennej stopy procentowej, na którą składa się stawka WIBOR 3M i stała marża banku wskazana w umowie kredytu, regulują wynagrodzenie banku w sposób jednoznaczny w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 kc, brak jest podstaw do badania ich pod kątem ich abuzywności.

Nawet jednak gdyby uznać, że postanowienia dotyczące oprocentowania kredytu nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, to należy wskazać, że zgodnie z art. 385 ¹ § 1 kc, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W myśl art. 385 ¹ § 2 kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z powyższym nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Jak wynika z art. 385 ¹ § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Zgodnie z art. 385 ¹ § 4 kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż postanowienia dotyczące oprocentowania kredytu zostały uzgodnione indywidualnie. Powodowie bowiem wynegocjowali z pozwanym obniżenie stałej marży banku. Choć na oprocentowanie składała się stała marża banku i stawka referencyjna WIBOR 3M, co do której powodowie nie prowadzili negocjacji z pozwanym, to, zdaniem Sądu, nie można uznać, że postanowienie umowne dotyczące zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR 3M jest nieuczciwe. Zarzut ten powodowie uzasadniali brakiem rynkowego charakteru tego wskaźnika.

WIBOR jest wskaźnikiem oprocentowania pożyczek na krajowym rynku międzybankowym. Banki biorąc pod uwagę to, po jakiej stopie są w stanie sobie nawzajem pożyczać pieniądze, ustalają oprocentowanie kredytów dla klientów. Faktycznie WIBOR nie musi być oparty na rzeczywistych transakcjach pomiędzy bankami, ale na przybliżeniach, które wynikają z modeli matematycznych, a które pozwalają na złożenie oferty założenia depozytu. Te modele matematyczne nie mają bowiem abstrakcyjnego charakteru. Stawka ta wyznaczana jest każdego dnia roboczego o godzinie 11.00 podczas tzw. fixingu, jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania (w ujęciu rocznym) podawanego przez 10 największych banków działających w Polsce, które są uczestnikami panelu WIBOR, gdzie odrzucane są dwie najniższe i dwie najwyższe oferty. W wyniku takiej kalkulacji ustalana jest wysokość stawki WIBOR. W sytuacji, gdy w fixingu bierze udział mniejsza liczba banków (od 8 do 9), to odrzucane są dwie skrajne oferty – najwyższa i najniższa. W wariancie, kiedy banków jest mniej niż 8, w obliczaniu średniej biorą udział wszystkie zgłoszone oferty. WIBOR 3M nie uwzględnia tego, co dzieje się aktualnie na rynku, ale przewiduje, co wydarzy się na rynku w ciągu najbliższych trzech miesięcy, uwzględniając zachodzące procesy ekonomiczne. Co jednak najistotniejsze, stawka WIBOR zależy w istocie od stóp procentowych NBP. Banki lokują bowiem własne środki nabywając od NBP bony pieniężne, dzięki czemu zyskują odsetki w wysokości równej stopie referencyjnej NBP. Nabycie takiego bonu to odpowiednik założenia depozytu w NBP. Z uwagi na charakter oferenta tego bonu (NBP), jest to w istocie dla banku transakcja bez ryzyka. W rezultacie, aby bankowi opłacało się założyć taki depozyt w innym banku celem uzyskania odsetek, a zatem liczyć się z większym ryzykiem inwestycyjnym, kwota odsetek musi być odpowiednio wyższa od stopy referencyjnej NBP. Ponadto okres inwestycji w wyżej wymienione bony pieniężne wynosi 7 dni, podczas gdy depozyt międzybankowy 1, 3 lub 6 miesięcy, a zatem ryzyko inwestycyjne jest także wydłużone w czasie. Stąd WIBOR jest zawsze powiązany ze stopą referencyjną NBP i zawsze jest notowany nieco wyżej od niej. Stopa referencyjna NBP jest zatem ekonomicznym fundamentem dla określenia stopy wskaźnika WIBOR. Celem wyznaczenia ceny, po której bankowi warto zainwestować środki w innym banku niż NBP, bank musi oszacować również, jak przez czas inwestycji może zmieniać się stopa referencyjna. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że WIBOR jest wskaźnikiem arbitralnie ustalanym przez banki, bez związku z realiami ekonomicznymi na rynku.

Jednocześnie powodowie nie wykazali, aby dochodziło do manipulacji wskaźnikiem WIBOR, w szczególności aby miało to miejsce na skutek zachowania się pozwanego banku oraz by w ogóle wskaźnik ten był podatny na manipulacje, jak miało to miejsce z LIBOR.

Jak wcześniej wskazano, wysokość wskaźnika WIBOR ustalana jest na podstawie danych przekazywanych przez dziesięć banków, którymi są Bank (...), Bank (...) S.A., Bank (...) S.A., Bank (...) S.A., Bank (...) S.A., (...) S.A., (...) S.A., (...) S.A., (...) Bank (...) S.A. oraz (...) Bank (...) S.A. natomiast korzystają z niego wszystkie banki, a nie tylko pozwany bank. Ponieważ wskaźnik WIBOR jest ustalany przez podmiot inny niż kredytodawca, konsument nie musi rozumieć ani znać sposobu jego ustalania.

Jeśli zaś chodzi o rozkład ryzyka przy umowie kredytu o zmiennym oprocentowaniu ustalanym na podstawie wskaźnika referencyjnego WIBOR, to należy wskazać, że ryzyko zmiany wysokości tego wskaźnika, wbrew twierdzeniom powodów, obciąża obie strony umowy, a nie tylko kredytobiorcę. Wskaźnik WIBOR ulega zmianom będącym odbiciem zmieniającej się sytuacji ekonomicznej w skali makro. Czynniki makroekonomiczne, które wpływają na wysokość wskaźnika WIBOR, podlegają zmianom zarówno na korzyść kredytobiorcy jak i na korzyść kredytodawcy. Zauważyć przy tym należy, że umowa łącząca strony nie zawiera klauzuli minimalnego oprocentowania, co świadczy o braku uprzywilejowania kredytodawcy i równomiernym rozkładzie ryzyka związanego ze zmiennym oprocentowaniem.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, że umowy łącząca strony nie zawiera niedozwolonych postanowień umownych, wobec czego oddalił żądanie główne ustalenia treści stosunku prawnego wynikającego z umowy nr (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu) z dnia 19 grudnia 2019 r. poprzez wskazanie, iż na oprocentowanie kredytu składa się jedynie marża banku w wysokości 1,83 p.p.

Konsekwencją powyższego było oddalenie zgłoszonego przez powodów żądania głównego zapłaty kwoty 77.763,16 zł, gdyż świadczenia, jakie powodowie spełniali do tej pory na podstawie umowy o kredyt, znajdują oparcie w ważnej umowie i nie stanowią w żadnej części świadczeń nienależnych.

Ponieważ żądania główne pozwu zostały oddalone należało zająć się zasadnością zgłoszonego przez powodów żądania ewentualnego.

Ponieważ, jak to już wyżej wskazano, umowa kredytu łącząca strony nie zawiera żadnych niedozwolonych postanowień umownych, Sąd oddalił również żądanie ewentualne ustalenia treści stosunku prawnego wynikającego z umowy nr (...) o kredyt mieszkaniowy (budowa domu) z dnia 19 grudnia 2019 r. poprzez wskazanie, iż na oprocentowanie kredytu składa się jedynie marża banku w wysokości 1,83 p.p. oraz stała stawka WIBOR 3M w wysokości 1,72 % z dnia podpisania umowy.

Konsekwencją powyższego było oddalenie zgłoszonego przez powodów żądania ewentualnego zapłaty kwoty 76.315,18 zł, gdyż świadczenia, jakie powodowie spełniali do tej pory na podstawie umowy o kredyt, znajdują oparcie w ważnej umowie i nie stanowią w żadnej części świadczeń nienależnych.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 105 § 1 kpc i art. 98 § 1 i 3 kpc kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu i zasądził od każdego z powodów na rzecz pozwanego kwoty po 2.708,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, które łącznie stanowiły wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w kwocie 5.400,00 zł ustalone stosownie do treści § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.